Το Βατικανό διαθέτει ήδη 2.400 ηλιακά πάνελ στη στέγη της Αίθουσας Ακροάσεων Παύλου ΣΤ', αλλά τώρα προετοιμάζεται για ένα τεράστιο αγροφωτοβολταϊκό έργο στη Santa Maria di Galería (μια περιοχή κοντά στη Ρώμη). Η έκταση αυτή είναι σχεδόν 10 φορές μεγαλύτερη από την ίδια την Πόλη του Βατικανού!
Ένα ηλιακό πάρκο μεγαλύτερο από την Πόλη του Βατικανού
Αν και το σχέδιο αποσκοπεί στην ενίσχυση της οικολογικής μετάβασης, καλύπτοντας το σύνολο της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας του Κράτους της Πόλης του Βατικανού, η κατασκευή δεν έχει ξεκινήσει ακόμη. Επιπλέον, το έργο αυτό απαιτούσε μια διεθνή συμφωνία μεταξύ της Ιταλίας και της Αγίας Έδρας, καθώς η παραγόμενη ενέργεια θα διασχίζει κρατικά σύνορα.
Η εγκατάσταση θα κατασκευαστεί στη Santa Maria di Galería, καλύπτοντας έκταση 424 εκταρίων, ενώ ο Ραδιοφωνικός Σταθμός του Βατικανού εκπέμπει από τη συγκεκριμένη ιδιοκτησία ήδη από το 1957. Μάλιστα, λέγεται ότι οι κεραίες βραχέων κυμάτων που διαθέτει εξακολουθούν να μεταδίδουν προγράμματα προς την Αφρική, την Ασία και την Αμερική.
Επομένως, η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται σε έδαφος της Αγίας Έδρας και διοχετεύεται στο ιταλικό ηλεκτρικό δίκτυο διασχίζει σύνορα, γεγονός που σημαίνει ότι η διαδικασία διαφέρει ριζικά από την περίπτωση όπου ένας ιδιοκτήτης απλώς καλεί έναν τοπικό τεχνικό για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών.
Γιατί ένα ηλιακό πάρκο απαιτούσε διεθνή συμφωνία
Τα δύο κράτη υπέγραψαν τη συμφωνία τους στις 31 Ιουλίου 2025. Η συμφωνία τέθηκε σε ισχύ στις 27 Μαΐου 2026, παρέχοντας το νομικό πλαίσιο για την κατασκευή της εγκατάστασης και τη σύνδεσή της με το ιταλικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας. Στην περίπτωση της Ιταλίας, η συμφωνία κυρώθηκε με τον Νόμο υπ' αριθμόν 52 της 1ης Απριλίου 2026.
Στις 4 Αυγούστου, η επιτροπή πραγματοποίησε την εναρκτήρια συνεδρίασή της στο Palazzo Chigi για να συζητήσει το έργο. Η ιταλική αντιπροσωπεία περιλάμβανε πολλούς αξιωματούχους, από τη ρυθμιστική αρχή ενέργειας ARERA έως τον διαχειριστή του δικτύου Terna, ενώ από την πλευρά του Βατικανού συμμετείχαν εκπρόσωποι του Κυβερνείου, της APSA και της Χωροφυλακής.
Ο Πάπας Λέων ΙΔ' ίδρυσε έναν φορέα για τη διαχείρισή του
Ο Πάπας Φραγκίσκος δρομολόγησε το σχέδιο με την αποστολική επιστολή του 2024 «Fratello Sole» (Αδελφός Ήλιος), ζητώντας τη δημιουργία μιας αγροφωτοβολταϊκής εγκατάστασης ικανής να τροφοδοτεί τον ραδιοφωνικό σταθμό και να εξασφαλίζει την «πλήρη ενεργειακή αυτάρκεια» του Κράτους της Πόλης του Βατικανού. Τελικά, την 1η Ιουνίου 2026, ο Πάπας Λέων ΙΔ' ίδρυσε το Ίδρυμα Fratello Sole (Αδελφός Ήλιος), προκειμένου να μετατρέψει την προηγούμενη οδηγία σε ένα λειτουργικό έργο. Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε μεγάλη τιμή για τον εορτασμό του έργου του Πάπα Φραγκίσκου.
Δεν πρόκειται απλώς για ένα συμβολικό περιβαλλοντικό γραφείο, καθώς του έχει ανατεθεί ρόλος στην παραγωγή, τη διανομή, την πώληση, την προμήθεια και την παρακολούθηση της ηλεκτρικής ενέργειας, με την αδελφή Raffaella Petrini να αναλαμβάνει τη θέση της προέδρου και τον Αρχιεπίσκοπο Giordano Piccinotti τη θέση του αντιπροέδρου για τα τρία πρώτα χρόνια.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό... Στις 10 Ιουνίου, το Κυβερνείο (του Βατικανού), η APSA και η Acea υπέγραψαν μνημόνιο για τη σταδιακή και προοδευτική ανάπτυξη του έργου. Ο ρόλος της Acea είναι καθοριστικός, καθώς διαθέτει εμπειρία στους τομείς της ενέργειας, του νερού και της γεωργίας – στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό, δεδομένου ότι η εγκατάσταση πρέπει να λειτουργεί ταυτόχρονα ως μονάδα παραγωγής ενέργειας και ως παραγωγική γεωργική έκταση.
Η αγροφωτοβολταϊκή τεχνολογία επιτρέπει τη συνέχιση της καλλιέργειας κάτω από τα πάνελ.
Η αγροφωτοβολταϊκή τεχνολογία σημαίνει ότι η γη δεν παύει να παράγει τρόφιμα με την εγκατάσταση των πάνελ. Τα ηλιακά πάνελ μπορούν να τοποθετηθούν σε ύψος ή με κατάλληλες αποστάσεις μεταξύ τους, ώστε να συνεχίζεται η καλλιέργεια ή η βόσκηση ζώων στο έδαφος από κάτω, ενώ η συμφωνία επιβάλλει τη διατήρηση της αγροτικής χρήσης και την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Αυτό μπορεί να φαίνεται απλό, αλλά στην πραγματικότητα οι καλλιέργειες δεν αντιδρούν πάντα με τον ίδιο τρόπο στη σκιά. Τα θερμά καλοκαίρια, ορισμένα φυτά μπορεί να επωφεληθούν από τις πιο δροσερές συνθήκες και τη μειωμένη εξάτμιση, ενώ άλλα ενδέχεται να χάσουν την παραγωγικότητά τους αν δεν δέχονται επαρκή ηλιακή ακτινοβολία.
Τα μεγέθη είναι σημαντικά, αλλά δεν έχουν ακόμη επισημοποιηθεί.
Πρόσφατες αναφορές, βασισμένες σε ανώνυμες πηγές, κάνουν λόγο για κόστος έργου ύψους περίπου 100 εκατομμυρίων ευρώ, ισχύ 80 έως 90 μεγαβάτ και κάλυψη έκτασης περίπου 200 εκταρίων από τα ηλιακά πάνελ.
Ίσως η πραγματική δοκιμασία θα έρθει αργότερα, όταν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες προμηθειών, η αδειοδότηση και ο τελικός τεχνικός σχεδιασμός. Μέχρι να ανατεθούν οι συμβάσεις, το ηλιακό μέλλον του Βατικανού παραμένει ένα νομικό πλαίσιο και όχι μια ολοκληρωμένη μονάδα
www.worldenergynews.gr
