Σε κρίσιμη φάση για την επανεκκίνηση των διαδικασιών υλοποίησης της έχει εισέλθει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου (Great Sea Interconnector), μετά τη γαλλική εμπλοκή τόσο στη μετοχική σύνθεση της εταιρίας GSI με πλειοψηφική συμμετοχή της γαλλικής Meridiam, όσο και στις έρευνες βυθού που όπως όλα δείχνουν θα διενεργηθούν από γαλλικό πλοίο, γεγονός που αλλάζει πλήρως τα δεδομένα σε ότι αφορά ενδεχόμενη εμπλοκή της Τουρκίας.
Εντός των επομένων εβδομάδων αναμένεται η έκδοση της NAVTEX που θα ανοίξει τον δρόμο για την πραγματοποίηση των υπολειπόμενων βυθομετρικών ερευνών στη διαδρομή του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου, οι οποίες διακόπηκαν απότομα τον Αύγουστο του 2024 έξω από την Κάσο μετά από τουρκική παρέμβαση.
Ακριβώς αυτό το προηγούμενο καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη νέα φάση των εργασιών. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τον GSI, αλλά συνολικά το κατά πόσο μπορούν να πραγματοποιούνται θαλάσσιες εργασίες στην περιοχή χωρίς παρεμβάσεις από την Τουρκία. Ενδεικτικό είναι το πρόσφατο ιστορικό του πλοίου με σημαία «Ocean Link», το οποίο βρέθηκε δύο φορές αντιμέτωπο με τουρκικές παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια εργασιών πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών.
Στις 2 Ιανουαρίου 2026, ενώ το «Ocean Link» πραγματοποιούσε εργασίες μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας, τουρκική φρεγάτα το προσέγγισε και μέσω ασυρμάτου ζήτησε τη διακοπή των εργασιών, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή υπάγεται σε τουρκική δικαιοδοσία. Η ελληνική φρεγάτα «Κουντουριώτης» παρενέβη, απορρίπτοντας τους τουρκικούς ισχυρισμούς και επιτρέποντας τη συνέχιση των εργασιών.
Ανάλογο περιστατικό σημειώθηκε στις 13 Μαΐου μεταξύ Αστυπάλαιας και Κω, όταν τουρκική πυραυλάκατος απηύθυνε μέσω ασυρμάτου αντίστοιχη προειδοποίηση στο «Ocean Link», το οποίο επιχειρούσε σε διεθνή ύδατα. Η ελληνική φρεγάτα «Αδρίας» παρενέβη και οι εργασίες συνεχίστηκαν κανονικά.
Στην παρούσα φάση το «Ocean Link» ξεκινά εκ νέου εργασίες συντήρησης υποθαλάσσιων οπτικών ινών. Η επιχείρηση ξεκίνησε χθες και θα συνεχιστεί μέχρι νεωτέρας στη θαλάσσια ζώνη βορειοδυτικά της Χίου, στο πέρασμα μεταξύ Χίου και Ψαρρών. Σύμφωνα με τη σχετική NAVTEX που εξέδωσε ο ελληνικός σταθμός της Λήμνου, το πλοίο πρόκειται να εκτελέσει προγραμματισμένες εργασίες συντήρησης υποθαλάσσιου καλωδίου.
Τα προηγούμενα αυτά αποκτούν ιδιαίτερο βάρος ενόψει της επιστροφής του ερευνητικού πλοίου για τον GSI, καθώς μέρος της διαδρομής βρίσκεται σε περιοχή όπου η Τουρκία προβάλλει αμφισβητήσεις. Η επικείμενη NAVTEX θα αποτελέσει έτσι όχι μόνο το τυπικό πλαίσιο για την έναρξη των ερευνών, αλλά και το πρώτο πρακτικό τεστ για τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα γύρω από το έργο.
O χρόνος έναρξης
Ο χρόνος έναρξης των ερευνών εκτιμάται ότι θα τοποθετηθεί μεταξύ των τελών Σεπτεμβρίου και των αρχών Νοεμβρίου και θα αφορά το υπολειπόμενο 40% της διαδρομής έως την Κύπρο.
Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα καθοριστικό ρόλο αποκτά η Γαλλία. Η γαλλική Meridiam έχει πλέον αποκτήσει την πλειοψηφική συμμετοχή στον φορέα υλοποίησης του GSI, ενώ ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος, διατηρώντας ισχυρά δικαιώματα μειοψηφίας, την τεχνική ηγεσία και την ευθύνη λειτουργίας της διασύνδεσης.
Την ετοιμότητα του Παρισιού να στηρίξει το επόμενο βήμα επιβεβαίωσε ο Εμανουέλ Μακρόν στον Κυριάκο Μητσοτάκη κατά τη συνάντησή τους στο Παρίσι. Ο Γάλλος πρόεδρος φέρεται να υπογράμμισε ότι η Γαλλία στηρίζει το έργο και είναι έτοιμη να ξεκινήσει σύντομα τις έρευνες με πλοίο γαλλικής σημαίας.
Η επιλογή αυτή έχει σαφή συμβολισμό αλλά και πρακτική σημασία. Σε περίπτωση νέας τουρκικής παρέμβασης, η παρουσία γαλλικού πλοίου σημαίνει ότι το ζήτημα δεν θα αφορά αποκλειστικά την Αθήνα και τη Λευκωσία, αλλά θα αγγίζει άμεσα και το Παρίσι.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης απαντώντας σε ερώτηση για τον GSI κατά τη συνέντευξη τύπου που παραχώρησε στο πλαίσιο της ΔΕΘ κάλεσε για μια ακόμη φορά τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να ανακοινώσει ακριβές χρονοδιάγραμμα για το έργο και πρόσθεσε: «Πρέπει η κυβέρνηση να ανακοινώσει χρονοδιάγραμμα για να γνωρίζουν όλοι ότι δεν θα περάσει ο τσαμπουκάς της Τουρκίας».
www.worldenergynews.gr
