Η επικείμενη απόφαση αναμένεται να επηρεάσει την ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών, σε μια περίοδο αυξημένων περικοπών, αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και καθυστερήσεων στην ανάπτυξη της αποθήκευσης
Το ύψος της αποζημίωσης που δικαιούνται οι παραγωγοί ανανεώσιμης ενέργειας όταν το ηλεκτρικό σύστημα περιορίζει την παραγωγή τους βρίσκεται στο επίκεντρο υπόθεσης που εξετάζει το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).
Η ερμηνεία του άρθρου 13 του Κανονισμού 2019/943 συνδέεται άμεσα με το πραγματικό οικονομικό κόστος των περικοπών, καθώς το ζητούμενο είναι εάν στον υπολογισμό των απωλειών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τόσο η αξία της ενέργειας που δεν πωλήθηκε όσο και η οικονομική ενίσχυση ή τα έσοδα που θα εξασφάλιζαν οι παραγωγοί μέσω συμβάσεων πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Η υπόθεση έφτασε στο ευρωπαϊκό δικαστήριο έπειτα από προδικαστικό ερώτημα του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ιρλανδίας. Η εισήγηση της γενικής εισαγγελέως υποστηρίζει ότι η αποζημίωση πρέπει να προσεγγίζει όσο το δυνατόν περισσότερο τα έσοδα που θα είχε αποκομίσει ο παραγωγός εάν δεν είχε επιβληθεί η περικοπή, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής στήριξης που θα δικαιούνταν.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται η μεταχείριση των εταιρικών συμβάσεων αγοράς ενέργειας (PPAs), όταν προβλέπουν τιμή υψηλότερη από εκείνη της αγοράς. Η εισήγηση αποτελεί σημαντικό στοιχείο της δικαστικής διαδικασίας, ενώ η τελική κρίση ανήκει στο Δικαστήριο της ΕΕ.
Η απόφαση του ΔΕΕ και οι επιπτώσεις στην ελληνική αγορά ΑΠΕ
Η Ελλάδα παρενέβη στη διαδικασία ενώπιον του ΔΕΕ, καταθέτοντας παρατηρήσεις στην υπόθεση που αφορά την ερμηνεία των κανόνων αποζημίωσης των παραγωγών ΑΠΕ για μη αγοραίες περικοπές ηλεκτρικής ενέργειας. Η τελική απόφαση άλλωστε αναμένεται να έχει άμεσο ενδιαφέρον και για την ελληνική αγορά, όπου οι περικοπές παραγωγής ΑΠΕ έχουν λάβει μεγάλη έκταση, επηρεάζοντας τα έσοδα των παραγωγών. Την πίεση στα έσοδα των παραγωγών εντείνουν και οι αρνητικές τιμές, καθώς, σύμφωνα με ανάλυση του pv magazine, κατά τις πρώτες 227 ημέρες του 2026 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 476 ώρες με αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η μέση τιμή πώλησης της φωτοβολταϊκής παραγωγής ήταν κατά 83% χαμηλότερη σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022.
Η αποσαφήνιση του τρόπου υπολογισμού των αποζημιώσεων αποκτά, επομένως, ιδιαίτερη σημασία για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων και τον υπολογισμό των μελλοντικών αποδόσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνεται η αβεβαιότητα για την οικονομική λειτουργία των νέων έργων ΑΠΕ.
Για τους επενδυτές στην Ελλάδα, η εξασφάλιση όρων σύνδεσης και η ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας δεν αρκούν πλέον για να διασφαλίσουν την υλοποίηση ενός φωτοβολταϊκού σταθμού. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η δυνατότητα διάθεσης της παραγόμενης ενέργειας, οι τιμές στις ώρες παραγωγής και η προβλεψιμότητα των μελλοντικών εσόδων.
Η αυξημένη διείσδυση των φωτοβολταϊκών μάλιστα εντείνει την ανάγκη προσαρμογής του ηλεκτρικού συστήματος, ιδιαίτερα τις ώρες κατά τις οποίες η παραγωγή είναι υψηλή και η ζήτηση περιορισμένη. Όταν οι δυνατότητες απορρόφησης της ενέργειας εξαντλούνται, μέρος της παραγωγής περικόπτεται. Παράλληλα, οι αρνητικές τιμές μπορούν να περιορίσουν την αξία της ενέργειας που διατίθεται στην αγορά, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για την απόδοση των επενδύσεων.
Το αποτέλεσμα είναι να διευρύνεται η απόσταση ανάμεσα στην αδειοδοτημένη ισχύ και στα έργα που τελικά προχωρούν. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα πλησιάζει τα 14 GW και μπορεί να προσεγγίσει τα 20 GW έως το 2030. Η περαιτέρω ανάπτυξη, ωστόσο, εξαρτάται και από τη διαμόρφωση συνθηκών που θα επιτρέπουν στους παραγωγούς να υπολογίζουν με μεγαλύτερη ασφάλεια τα έσοδά τους.
Στην εξίσωση προστίθεται η καθυστέρηση ανάπτυξης των συστημάτων αποθήκευσης, τόσο των μεγάλων μονάδων μπαταριών που συνδέονται στο ηλεκτρικό σύστημα όσο και των εγκαταστάσεων πίσω από τον μετρητή σε επιχειρήσεις και κατοικίες. Η αποθήκευση επιτρέπει τη μεταφορά μέρους της παραγωγής σε διαφορετικές ώρες, περιορίζοντας την έκθεση στις περιόδους υπερπροσφοράς και ενισχύοντας τη δυνατότητα αξιοποίησης της πράσινης ενέργειας.
Οι εκτιμήσεις του ΣΕΦ τοποθετούν την εγκατεστημένη ισχύ των μπαταριών πάνω από τα 8 GW έως το 2030, με συνολική χωρητικότητα που θα υπερβαίνει τις 22 GWh. Για να επιτευχθεί αυτή η ανάπτυξη απαιτείται η αντιμετώπιση των πρακτικών και ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων, καθώς και η επιτάχυνση των έργων υποδομής.
www.worldenergynews.gr
Η ερμηνεία του άρθρου 13 του Κανονισμού 2019/943 συνδέεται άμεσα με το πραγματικό οικονομικό κόστος των περικοπών, καθώς το ζητούμενο είναι εάν στον υπολογισμό των απωλειών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τόσο η αξία της ενέργειας που δεν πωλήθηκε όσο και η οικονομική ενίσχυση ή τα έσοδα που θα εξασφάλιζαν οι παραγωγοί μέσω συμβάσεων πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Η υπόθεση έφτασε στο ευρωπαϊκό δικαστήριο έπειτα από προδικαστικό ερώτημα του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ιρλανδίας. Η εισήγηση της γενικής εισαγγελέως υποστηρίζει ότι η αποζημίωση πρέπει να προσεγγίζει όσο το δυνατόν περισσότερο τα έσοδα που θα είχε αποκομίσει ο παραγωγός εάν δεν είχε επιβληθεί η περικοπή, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής στήριξης που θα δικαιούνταν.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται η μεταχείριση των εταιρικών συμβάσεων αγοράς ενέργειας (PPAs), όταν προβλέπουν τιμή υψηλότερη από εκείνη της αγοράς. Η εισήγηση αποτελεί σημαντικό στοιχείο της δικαστικής διαδικασίας, ενώ η τελική κρίση ανήκει στο Δικαστήριο της ΕΕ.
Η απόφαση του ΔΕΕ και οι επιπτώσεις στην ελληνική αγορά ΑΠΕ
Η Ελλάδα παρενέβη στη διαδικασία ενώπιον του ΔΕΕ, καταθέτοντας παρατηρήσεις στην υπόθεση που αφορά την ερμηνεία των κανόνων αποζημίωσης των παραγωγών ΑΠΕ για μη αγοραίες περικοπές ηλεκτρικής ενέργειας. Η τελική απόφαση άλλωστε αναμένεται να έχει άμεσο ενδιαφέρον και για την ελληνική αγορά, όπου οι περικοπές παραγωγής ΑΠΕ έχουν λάβει μεγάλη έκταση, επηρεάζοντας τα έσοδα των παραγωγών. Την πίεση στα έσοδα των παραγωγών εντείνουν και οι αρνητικές τιμές, καθώς, σύμφωνα με ανάλυση του pv magazine, κατά τις πρώτες 227 ημέρες του 2026 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 476 ώρες με αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η μέση τιμή πώλησης της φωτοβολταϊκής παραγωγής ήταν κατά 83% χαμηλότερη σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022.
Η αποσαφήνιση του τρόπου υπολογισμού των αποζημιώσεων αποκτά, επομένως, ιδιαίτερη σημασία για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων και τον υπολογισμό των μελλοντικών αποδόσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνεται η αβεβαιότητα για την οικονομική λειτουργία των νέων έργων ΑΠΕ.
Για τους επενδυτές στην Ελλάδα, η εξασφάλιση όρων σύνδεσης και η ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας δεν αρκούν πλέον για να διασφαλίσουν την υλοποίηση ενός φωτοβολταϊκού σταθμού. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η δυνατότητα διάθεσης της παραγόμενης ενέργειας, οι τιμές στις ώρες παραγωγής και η προβλεψιμότητα των μελλοντικών εσόδων.
Η αυξημένη διείσδυση των φωτοβολταϊκών μάλιστα εντείνει την ανάγκη προσαρμογής του ηλεκτρικού συστήματος, ιδιαίτερα τις ώρες κατά τις οποίες η παραγωγή είναι υψηλή και η ζήτηση περιορισμένη. Όταν οι δυνατότητες απορρόφησης της ενέργειας εξαντλούνται, μέρος της παραγωγής περικόπτεται. Παράλληλα, οι αρνητικές τιμές μπορούν να περιορίσουν την αξία της ενέργειας που διατίθεται στην αγορά, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για την απόδοση των επενδύσεων.
Το αποτέλεσμα είναι να διευρύνεται η απόσταση ανάμεσα στην αδειοδοτημένη ισχύ και στα έργα που τελικά προχωρούν. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα πλησιάζει τα 14 GW και μπορεί να προσεγγίσει τα 20 GW έως το 2030. Η περαιτέρω ανάπτυξη, ωστόσο, εξαρτάται και από τη διαμόρφωση συνθηκών που θα επιτρέπουν στους παραγωγούς να υπολογίζουν με μεγαλύτερη ασφάλεια τα έσοδά τους.
Στην εξίσωση προστίθεται η καθυστέρηση ανάπτυξης των συστημάτων αποθήκευσης, τόσο των μεγάλων μονάδων μπαταριών που συνδέονται στο ηλεκτρικό σύστημα όσο και των εγκαταστάσεων πίσω από τον μετρητή σε επιχειρήσεις και κατοικίες. Η αποθήκευση επιτρέπει τη μεταφορά μέρους της παραγωγής σε διαφορετικές ώρες, περιορίζοντας την έκθεση στις περιόδους υπερπροσφοράς και ενισχύοντας τη δυνατότητα αξιοποίησης της πράσινης ενέργειας.
Οι εκτιμήσεις του ΣΕΦ τοποθετούν την εγκατεστημένη ισχύ των μπαταριών πάνω από τα 8 GW έως το 2030, με συνολική χωρητικότητα που θα υπερβαίνει τις 22 GWh. Για να επιτευχθεί αυτή η ανάπτυξη απαιτείται η αντιμετώπιση των πρακτικών και ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων, καθώς και η επιτάχυνση των έργων υποδομής.
www.worldenergynews.gr
