Η άνοδος της θερμοκρασίας και η εξάπλωση των data centers μεταβάλλουν σταδιακά το ενεργειακό προφίλ της Ευρώπης, αυξάνοντας τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τους θερινούς μήνες. Η τάση είναι ιδιαίτερα έντονη στη Νότια Ευρώπη, όπου οι ανάγκες για κλιματισμό έχουν καταστήσει το καλοκαίρι περίοδο αιχμής, δίπλα στον παραδοσιακά απαιτητικό χειμώνα.
Ο Emmanuel Becker, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης data centers Mediterra, επισημαίνει ότι οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τις απαιτήσεις ψύξης των εγκαταστάσεων. Οι ανεμιστήρες, οι αντλίες και οι συμπιεστές λειτουργούν εντονότερα, ανεβάζοντας την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ακόμη και όταν το υπολογιστικό φορτίο μειώνεται το καλοκαίρι.
Η καμπύλη ζήτησης αλλάζει
Σύμφωνα με την Eurelectric, στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία η ετήσια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας εμφανίζει πλέον δύο κορυφώσεις, μία τον χειμώνα και μία το καλοκαίρι. Η καμπύλη αυτή, σε σχήμα «W», διαφοροποιείται από το παραδοσιακό μοντέλο που χαρακτηρίζει χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, όπου η ζήτηση εξακολουθεί να κορυφώνεται κυρίως τον χειμώνα.
Στις τρεις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, η κατανάλωση τον Ιούλιο ξεπερνά πλέον εκείνη του Ιανουαρίου, κυρίως λόγω της αυξημένης χρήσης κλιματισμού.
Η συνολική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ-27 εκτιμάται ότι ανήλθε σε 665,2 TWh από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο του 2026, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας επταετίας για τη συγκεκριμένη περίοδο. Η επίδοση ήταν αυξημένη κατά 2,4% σε σύγκριση με το καλοκαίρι του 2025.
Οι καύσωνες συνέβαλαν σημαντικά στην άνοδο της κατανάλωσης. Στοιχεία της Ember δείχνουν ότι κατά τις ημέρες ακραίας ζέστης η ημερήσια ζήτηση αυξήθηκε έως και 28% στην Ιταλία, 23% στην Ουγγαρία, 14% στη Γαλλία και 13% στην Ισπανία, σε σύγκριση με την εβδομάδα που προηγήθηκε.
Στην Ιταλία, η ζήτηση έφτασε τις 32,5 TWh τον Ιούλιο, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί για οποιονδήποτε μήνα, σημειώνοντας αύξηση 8,3% σε ετήσια βάση. Η μέγιστη ζήτηση της χώρας διαμορφώθηκε περίπου στα 58 GW στις 15 Ιουλίου.
Η Ελλάδα μεταξύ των χωρών με τις μεγαλύτερες ανάγκες ψύξης
Η επίδραση των υψηλών θερμοκρασιών είναι ιδιαίτερα έντονη στην Ελλάδα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Weathernews για την περίοδο 2022-2025, η ψύξη αντιστοιχούσε περίπου στο 32% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας τον Ιούλιο και τον Αύγουστο στη χώρα, έναντι 18% στην Ιταλία, 16% στην Ισπανία και μόλις 2% στη Γερμανία.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι μεσογειακές χώρες θα καταγράψουν τη μεγαλύτερη αύξηση της ζήτησης που συνδέεται με την ψύξη, καθώς επηρεάζονται εντονότερα από τους καύσωνες. Παράλληλα, η ηλεκτροποίηση της θέρμανσης ενδέχεται να ενισχύσει τη χειμερινή κατανάλωση, ιδιαίτερα στη Βόρεια Ευρώπη.
Ωστόσο, η ακριβής αποτύπωση της ζήτησης παραμένει δύσκολη, καθώς η αυξημένη παραγωγή από φωτοβολταϊκά το καλοκαίρι καλύπτει μέρος της κατανάλωσης. Σύμφωνα με την Eurelectric, η ψύξη αντιπροσωπεύει περίπου το 6%-7% της συνολικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ κατά τη θερινή περίοδο, έναντι 1%-2% σε ετήσια βάση.
Ο ρόλος των data centers
Η αυξανόμενη ανάπτυξη των data centers ενισχύει περαιτέρω τις ενεργειακές ανάγκες. Σύμφωνα με την Eurelectric, οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις αναμένεται να αντιπροσωπεύουν περίπου το 28% της αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη έως το 2030.
Η κατανάλωσή τους εκτιμάται ότι κυμάνθηκε μεταξύ 65 και 130 TWh το 2024, ενώ τα υψηλότερα σενάρια προβλέπουν ότι θα μπορούσε να φτάσει τις 250 TWh έως το 2030.
Στην Ιταλία, τα αιτήματα σύνδεσης data centers στο ηλεκτρικό δίκτυο ανέρχονταν σε 101 GW στα τέλη Αυγούστου. Ωστόσο, ο διαχειριστής Terna εκτιμά ότι η πραγματική ισχύς που θα συνδεθεί έως το 2030 θα κυμανθεί μεταξύ 1,5 και 2 GW.
Η αύξηση της θερμοκρασίας δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις, καθώς τα συστήματα ψύξης χρειάζονται περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια για να διατηρήσουν τις εγκαταστάσεις σε ασφαλείς συνθήκες λειτουργίας. Όπως επισημαίνει ο Emmanuel Becker, αυτό συνεπάγεται αυξημένη τεχνολογική πολυπλοκότητα, υψηλότερο λειτουργικό κόστος και μεγαλύτερες επενδυτικές ανάγκες.
Θα ξεπεράσει η θερινή αιχμή τη χειμερινή;
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι, εάν συνεχιστεί η τάση αύξησης της θερμοκρασίας, η θερινή αιχμή της ζήτησης ενδέχεται να ξεπεράσει οριστικά τη χειμερινή σε χώρες της Νότιας Ευρώπης.
Παράλληλα, η επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας θα εξαρτάται από την ικανότητα του συστήματος να ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες ψύξης, χωρίς να επιβαρύνεται υπερβολικά το δίκτυο. Η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των υποδομών αποθήκευσης θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, καθώς η αυξημένη ηλιακή παραγωγή μπορεί να καλύπτει μέρος της θερινής ζήτησης.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται στο καλοκαίρι. Ένας χειμώνας με υψηλή ζήτηση, περιορισμένη ηλιοφάνεια και ασθενείς ανέμους θα μπορούσε επίσης να δημιουργήσει πιέσεις, αναγκάζοντας το σύστημα να βασιστεί περισσότερο σε συμβατικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Η ενεργειακή πρόκληση για την Ευρώπη, επομένως, δεν αφορά μόνο την αύξηση της συνολικής κατανάλωσης, αλλά και τη μεταβολή της μέσα στο έτος. Για την Ελλάδα και τις υπόλοιπες χώρες της Μεσογείου, η προσαρμογή σε ένα περιβάλλον με εντονότερες θερινές αιχμές αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο ζήτημα για τον σχεδιασμό του ηλεκτρικού συστήματος τα επόμενα χρόνια.
www.worldenergynews.gr
