Μεγαλύτερη αντοχή από την αναμενόμενη απέναντι στις ενεργειακές και γεωπολιτικές πιέσεις επέδειξε η οικονομία της ευρωζώνης το τρίτο τρίμηνο, καθώς η κατανάλωση και οι επενδύσεις διατήρησαν τη δυναμική τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύθηκαν σήμερα (30/10), το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,4%, υπερβαίνοντας τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων, παρά τη συρρίκνωση της γαλλικής οικονομίας.
Ο ρυθμός ανάπτυξης επιβραδύνθηκε σε σχέση με το ιδιαίτερα ισχυρό 0,6% του δεύτερου τριμήνου, παρέμεινε ωστόσο διπλάσιος από την πρόβλεψη του 0,2% που είχε προκύψει από δημοσκόπηση του Reuters. Σε ετήσια βάση, η οικονομία της ευρωζώνης αναπτύχθηκε κατά 1,3%, έναντι εκτιμήσεων για 1,1%, προσεγγίζοντας τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξής της, δηλαδή το επίπεδο που μπορεί να διατηρήσει χωρίς πρόσθετη οικονομική τόνωση.
Αντίρροπες τάσεις στις μεγαλύτερες οικονομίες
Η ανάπτυξη δεν κατανεμήθηκε ομοιόμορφα μεταξύ των κρατών-μελών. Η Γερμανία κατέγραψε αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,2%, ενώ η Ισπανία και η Ολλανδία κινήθηκαν στο 0,6%. Η Ιταλία παρέμεινε στάσιμη, την ώρα που η Γαλλία αποτέλεσε την αρνητική έκπληξη, με το ΑΕΠ της να υποχωρεί κατά 0,1%, αντί της μηδενικής μεταβολής που προέβλεπαν οι αναλυτές.
Την υψηλότερη ανάπτυξη μεταξύ των χωρών για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία εμφάνισε η Ιρλανδία, με εντυπωσιακή αύξηση 5,5%. Ακολούθησαν η Εσθονία, η Ισπανία και η Ολλανδία με 0,6%, ενώ η Λιθουανία κατέγραψε τη μεγαλύτερη συρρίκνωση, κατά 1%.
Όπως επισημαίνει το Reuters, η ανάπτυξη της ευρωζώνης ήταν μικρότερη από το μισό του ρυθμού που σημείωσαν οι ΗΠΑ. Παρ' όλα αυτά, ξεπέρασε αισθητά τις απαισιόδοξες εκτιμήσεις που είχαν διατυπωθεί μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στις αρχές του έτους.
Σημαντικό μέρος της συνολικής επίδοσης αποδίδεται στην Ιρλανδία, καθώς η αύξηση του ΑΕΠ κατά 5,5% επηρέασε ανοδικά τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Η ιρλανδική οικονομία εμφανίζει συχνά έντονες διακυμάνσεις, λόγω της παρουσίας μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα στον φαρμακευτικό κλάδο, οι οποίες έχουν επιλέξει τη χώρα για φορολογικούς λόγους.
Η Γαλλία στο επίκεντρο των δημοσιονομικών και πολιτικών πιέσεων
Η υποχώρηση της γαλλικής οικονομίας εντείνει τον προβληματισμό για την πορεία της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της ευρωζώνης. Η χώρα αντιμετωπίζει ταυτόχρονα πολιτική αστάθεια, δημοσιονομικές δυσκολίες και ασθενή οικονομική δραστηριότητα.
Τα πρώτα σημάδια αδυναμίας είχαν γίνει εμφανή ήδη κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους. Παρότι η Γαλλία απέφυγε οριακά την ύφεση, η υποτονική εγχώρια ζήτηση, η κάμψη των επενδύσεων και οι επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών στον αγροτικό τομέα περιόρισαν σχεδόν πλήρως την αναπτυξιακή της δυναμική.
Η δημοσιονομική αβεβαιότητα έχει παράλληλα ενισχύσει τις πιέσεις στην αγορά γαλλικών ομολόγων, καθιστώντας τη χώρα μία από τις βασικές εστίες ανησυχίας για τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί βρίσκεται αντιμέτωπος με νέα κοινοβουλευτική αντιπαράθεση σχετικά με τα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής, ενώ η πολιτική και κοινωνική αβεβαιότητα εντείνεται ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, με την ακροδεξιά να προηγείται στις δημοσκοπήσεις.
«Η γαλλική οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα λόγω μιας πρωτοφανούς σύγκλισης εξωτερικών και εσωτερικών κλυδωνισμών», δήλωσε την Παρασκευή ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ, τονίζοντας την ανάγκη να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη και να επιστρέψει η οικονομία σε τροχιά ανάκαμψης. Όπως ανέφερε, η έγκριση προϋπολογισμού αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον περιορισμό του κόστους δανεισμού της χώρας.
Επενδύσεις και κατανάλωση στηρίζουν την ανάπτυξη
Παρά τις δυσκολίες στη Γαλλία, η συνολική εικόνα της ευρωζώνης αναδεικνύει την ικανότητα της οικονομίας να απορροφά διαδοχικούς κραδασμούς. Η ανάπτυξη διατηρήθηκε παρά τις πληθωριστικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν, αλλά και τις συνέπειες των καυσώνων και της ξηρασίας που έπληξαν μεγάλο μέρος της Ευρώπης το καλοκαίρι.
Σημαντική ώθηση προήλθε από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, την άμυνα και τις υποδομές, σε συνδυασμό με την ισχυρή εξωτερική ζήτηση. Ταυτόχρονα, η ιδιωτική κατανάλωση παρέμεινε ανθεκτική, καθώς τα νοικοκυριά συνέχισαν τις δαπάνες τους, περιορίζοντας περαιτέρω το ήδη υψηλό ποσοστό αποταμίευσης.
Η καλύτερη του αναμενομένου πορεία της οικονομικής δραστηριότητας έχει οδηγήσει σε διαδοχικές αναθεωρήσεις των προβλέψεων προς τα πάνω. Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν πλέον ότι η ανάπτυξη θα ξεπεράσει το 1% για το σύνολο του 2026, με περαιτέρω επιτάχυνση το 2027.
Ο πληθωρισμός και το κόστος δανεισμού παραμένουν κίνδυνοι
Η ανθεκτικότητα της οικονομικής δραστηριότητας δεν εξαλείφει, ωστόσο, τους κινδύνους για τις προοπτικές της ευρωζώνης. Οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική απειλή, παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν επεκταθεί ουσιαστικά πέρα από τον ενεργειακό τομέα. Τα τελευταία στοιχεία από τις μεγαλύτερες οικονομίες προκαλούν, πάντως, προβληματισμό για την εξέλιξη των τιμών.
Πρόσθετη επιβάρυνση δημιουργεί η διεθνής άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, η οποία αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η δημοσιονομική αβεβαιότητα στη Γαλλία ενισχύει περαιτέρω τους σχετικούς κινδύνους.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε την Πέμπτη να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται νέα αύξηση τον Δεκέμβριο, εφόσον ενταθούν οι πληθωριστικές πιέσεις. Μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε την τρίτη αύξηση στον τρέχοντα κύκλο σύσφιγξης της νομισματικής πολιτικής.
Παράλληλα, ενδεχόμενη νέα άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας, κυρίως του φυσικού αερίου, θα μπορούσε να περιορίσει περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και να συμπιέσει τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων, επιβαρύνοντας τελικά την αναπτυξιακή πορεία της ευρωζώνης.
www.worldenergynews.gr
