Σχετικά Άρθρα
Ρωσία: Συνομιλίες με τέσσερις χώρες της Αφρικής για την δημιουργία μεγάλων πυρηνικών εργοστασίων
Στην προώθηση πλωτών πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής προς τις παράκτιες χώρες της Αφρικής στρέφει το ενδιαφέρον της η Ρωσία, επιδιώκοντας να ενισχύσει την ενεργειακή και οικονομική επιρροή της στην ήπειρο. Το σχέδιο βρέθηκε στο επίκεντρο των επαφών που είχε η Μόσχα με Αφρικανούς αξιωματούχους κατά τη διάρκεια της τρίτης συνόδου κορυφής Ρωσίας–Αφρικής, η οποία πραγματοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν υποδέχθηκε αντιπροσωπείες από 48 χώρες, μεταξύ των οποίων 22 αρχηγοί αφρικανικών κρατών, με στόχο την εμβάθυνση των οικονομικών και ενεργειακών δεσμών. Στο πλαίσιο των συνομιλιών ανακοινώθηκαν νέες πρωτοβουλίες στον πυρηνικό τομέα, ενώ η κρατική εταιρεία Rosatom βρίσκεται σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο, το Τόγκο, τη Ναμίμπια και την Τανζανία για την ανάπτυξη πλωτών πυρηνικών μονάδων.
Η Μόσχα φιλοδοξεί να γίνει η πρώτη χώρα που θα εξάγει εμπορικά αυτή την τεχνολογία, αξιοποιώντας τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες της αφρικανικής ηπείρου και το έλλειμμα ηλεκτροδότησης που εξακολουθεί να περιορίζει την οικονομική ανάπτυξη και τη βιομηχανική δραστηριότητα.
Η Rosatom διεκδικεί μακροχρόνιες συμφωνίες
Η περιορισμένη πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για ξένους προμηθευτές, με τη Ρωσία να προωθεί εδώ και χρόνια πυρηνικά έργα και χρηματοδοτικά σχήματα με κρατική υποστήριξη προς τις αφρικανικές κυβερνήσεις.
Οι υπό εξέλιξη διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ενεργειακές συνεργασίες διάρκειας δεκαετιών, προσφέροντας στη Μόσχα τη δυνατότητα να ενισχύσει την παρουσία της στην Αφρική, την ώρα που η Κίνα και οι δυτικές χώρες διεκδικούν επίσης μερίδιο στην αγορά πυρηνικής ενέργειας.
«Η Ρωσία βρίσκεται σαφώς μπροστά από τις υπόλοιπες πυρηνικές δυνάμεις στην ανάπτυξη αντιδραστήρων νέας γενιάς και στην παροχή χρηματοδότησης με κρατική υποστήριξη», δήλωσε στο Semafor ο Τοντ Μος, εκτελεστικός διευθυντής του αμερικανικού Energy for Growth Hub, ενός ερευνητικού οργανισμού που ασχολείται με την ενεργειακή ανάπτυξη.
Σύμφωνα με στοιχεία που είχε παρουσιάσει τον Ιούλιο ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Ντάνιελ Πόνεμαν, το διεθνές χαρτοφυλάκιο παραγγελιών της Ρωσίας για πυρηνικά έργα ανέρχεται σε περίπου 200 δισ. δολάρια, έναντι μόλις 7,7 δισ. δολαρίων για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στη σύνοδο, η Ρουάντα, η οποία είχε υπογράψει τον Μάιο συμφωνία πολιτικής πυρηνικής συνεργασίας και με τις ΗΠΑ, συμφώνησε με τη Rosatom να αξιολογήσει και να αναπτύξει τις πυρηνικές υποδομές της. Η νέα πρωτοβουλία βασίζεται σε συνεργασία οκτώ ετών, η οποία περιλαμβάνει σχέδια για μικρούς αντιδραστήρες και τη δημιουργία ερευνητικού κέντρου.
Παράλληλα, η Γκάνα ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με τη ρωσική εταιρεία για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής της.
Το πλεονέκτημα των πλωτών μονάδων και το κόστος
Οι πλωτοί πυρηνικοί σταθμοί προσελκύουν αυξανόμενο ενδιαφέρον από αφρικανικές κυβερνήσεις, καθώς προσφέρουν τη δυνατότητα ταχύτερης κάλυψης των ενεργειακών αναγκών σε σύγκριση με τις συμβατικές μονάδες, οι οποίες απαιτούν υψηλές επενδύσεις και πολυετή κατασκευαστική περίοδο.
Σήμερα, η τουρκική Karpowership παρέχει ηλεκτρική ενέργεια από πλωτές μονάδες που λειτουργούν με ντίζελ σε οκτώ χώρες. Παράλληλα, συνεργάζεται με την κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό για την κατασκευή μονάδας ισχύος 134 MW, με στόχο την αντιμετώπιση των ελλείψεων ηλεκτρικής ενέργειας στην Κινσάσα.
Η Rosatom επιδιώκει να εισέλθει στην ίδια αγορά με πυρηνική τεχνολογία, υποστηρίζοντας ότι 38 από τις 54 χώρες της Αφρικής διαθέτουν ακτογραμμή κατάλληλη για την εγκατάσταση των πλωτών αντιδραστήρων της.
Ωστόσο, η προοπτική ταχύτερης ενίσχυσης της ηλεκτροπαραγωγής συνοδεύεται από σημαντικούς οικονομικούς και πολιτικούς κινδύνους. «Εάν υπογράφουν συμφωνία για έναν έκτακτο πυρηνικό σταθμό πάνω σε πλοίο, αυτό θα είναι σχεδόν σίγουρα πολύ ακριβό», προειδοποίησε ο Μος.
Από την πλευρά του, ο πυρηνικός φυσικός Γκεόργκι Τιχομίροφ, από το ρωσικό πανεπιστήμιο MEPhI, σημείωσε ότι δεν υπάρχει ακόμη επαρκής λειτουργική εμπειρία ώστε να αξιολογηθεί με ακρίβεια το πραγματικό κόστος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με το μοντέλο που προτείνει η Rosatom, η ρωσική εταιρεία θα διατηρεί τον έλεγχο των πλωτών μονάδων και θα αναλαμβάνει τη συντήρηση και τον ανεφοδιασμό τους με πυρηνικό καύσιμο στη Ρωσία.
Ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι τέτοιου είδους συμφωνίες μπορεί να δημιουργήσουν μακροχρόνια εξάρτηση των αφρικανικών κρατών από ξένους προμηθευτές και ιδιαίτερα δαπανηρές συμβάσεις. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Σιέρα Λεόνε, όπου η Karpowership διέκοψε την ηλεκτροδότηση της πρωτεύουσας Φρίταουν το 2023 και περιόρισε σημαντικά ξανά τις προμήθειες το 2024, λόγω ανεξόφλητων οφειλών.
Για την αποκατάσταση της πλήρους ηλεκτροδότησης, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να καταβάλει 17 εκατ. δολάρια έναντι συνολικού χρέους 48 εκατ. δολαρίων.
Μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις συμφωνίες και την παραγωγή ενέργειας
Παρά τη διεύρυνση των διπλωματικών και επιχειρηματικών επαφών της, η Ρωσία δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να μετατρέψει τις περισσότερες πυρηνικές συμφωνίες της στην Αφρική σε πραγματική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
«Μια συμφωνία δεν είναι πυρηνικός σταθμός», υπογράμμισε ο Τοντ Μος, επισημαίνοντας τη διαφορά ανάμεσα στις αρχικές δεσμεύσεις και στην υλοποίηση των έργων.
Σύμφωνα με έκθεση του Σεπτεμβρίου, την οποία συνυπέγραψε ο ίδιος, η Rosatom έχει συνάψει συμφωνίες πυρηνικής συνεργασίας με τουλάχιστον 20 αφρικανικές χώρες. Ωστόσο, οι περισσότερες βρίσκονται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο, με την Αίγυπτο να αποτελεί τη μοναδική χώρα της ηπείρου όπου κατασκευάζεται αυτή τη στιγμή πυρηνικός σταθμός με ρωσική συμμετοχή.
www.worldenergynews.gr
