Θα αποτελέσει «μεγάλη πρόκληση» για την Ευρώπη η επίτευξη του εθελοντικού στόχου της επικείμενης συνόδου κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα, σύμφωνα με τον οποίο το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική ενεργειακή κατανάλωση θα πρέπει να αυξηθεί στο 35% έως το 2035, εν μέσω της εκτίναξης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, δήλωσαν ειδικοί στο Montel
Οι τελευταίες εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) τοποθετούν τον παγκόσμιο εξηλεκτρισμό περίπου στο 23% και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο 24%-25%, γεγονός που σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας κατά περίπου 9-11 ποσοστιαίες μονάδες για να επιτύχει τον καθορισμένο στόχο.
Παρά τη σημαντική πρόοδο στην ανάπτυξη των ΑΠΕ, η μετάβαση της θέρμανσης και των βιομηχανικών διεργασιών στην ηλεκτρική ενέργεια προχωρά με αργούς ρυθμούς, με μία από τις συνέπειες να είναι η αυξανόμενη συρρίκνωση της βιομηχανικής ζήτησης.
Το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στην ενεργειακή κατανάλωση έχει αυξηθεί «κυρίως επειδή μειώθηκε η συνολική κατανάλωση και όχι επειδή περισσότερες δραστηριότητες στράφηκαν στον ηλεκτρισμό», δήλωσε ο Attaurrahman Ojindaram Saibasan, αναλυτής ηλεκτρικής ενέργειας στην GlobalData.
Η GlobalData εκτιμά ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στο Ηνωμένο Βασίλειο θα αυξηθεί κατά 29%, φτάνοντας τις 354,9 TWh το 2035, από 272,5 TWh το 2025, ενώ η ζήτηση από τα κέντρα δεδομένων αναμένεται να υπερτετραπλασιαστεί, φτάνοντας τις 27,7 TWh.
Ωστόσο, ο ενεργειακός σύμβουλος του Montel, Paul Buckworth, δήλωσε ότι η επίτευξη της προβλεπόμενης αύξησης «φαίνεται ιδιαίτερα δύσκολη».
Μόλις 20% στο Ηνωμένο Βασίλειο
Η ηλεκτρική ενέργεια αντιστοιχεί σήμερα περίπου στο 20% της ενεργειακής κατανάλωσης της χώρας, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.
«Εάν το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζει σοβαρά τον εξηλεκτρισμό της θέρμανσης, η ηλεκτρική ενέργεια πρέπει να γίνει φθηνότερη», δήλωσε η Charlotte Lee, διευθύνουσα σύμβουλος της Ένωσης Αντλιών Θερμότητας (Heat Pump Association).
Εν μέσω της εκτίναξης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, η αύξηση των εγκαταστάσεων αντλιών θερμότητας - τις οποίες στηρίζει η κυβέρνηση για την αντικατάσταση των λεβήτων φυσικού αερίου - στις υφιστάμενες κατοικίες επιβραδύνθηκε σημαντικά πέρυσι, σύμφωνα με την ανεξάρτητη δημόσια αρχή Climate Change Committee.
Παράλληλα, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες δεν εγκαταλείπουν το φυσικό αέριο, καθώς οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας οδηγούν αντίθετα σε διακοπή λειτουργίας μονάδων, ιδιαίτερα στον χημικό κλάδο, δήλωσε ο Arjan Geveke, διευθυντής της ομάδας εκπροσώπησης συμφερόντων Energy Intensive Users Group.
«Η βρετανική κυβέρνηση δεν έχει βρει τη σωστή λύση και βρισκόμαστε σε αυτόν τον φαύλο κύκλο», ανέφερε.
Η παραγωγή των ενεργοβόρων βιομηχανιών έχει μειωθεί κατά περίπου ένα τρίτο από το 2021, δήλωσε ο Ivan Bogachev, ερευνητικός συνεργάτης της Aurora Energy Research, υπογραμμίζοντας το μέγεθος του προβλήματος μετά την πανδημία της Covid.
Πέρα από τη θέρμανση και τη βιομηχανία, οι υψηλές τιμές αποθαρρύνουν και τον εξηλεκτρισμό του τομέα των μεταφορών.
Μετά τις έντονες πιέσεις της βρετανικής αυτοκινητοβιομηχανίας εξαιτίας της ασθενούς ζήτησης από ιδιώτες καταναλωτές, η κυβέρνηση ξεκίνησε μια σημαντική διαβούλευση για την αναθεώρηση της πολιτικής της, η οποία ολοκληρώθηκε αυτόν τον μήνα.
Οι υπουργοί εξετάζουν ενεργά προτάσεις που θα μπορούσαν να χαλαρώσουν σημαντικά τον στόχο για τις πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων το 2030, μειώνοντάς τον από το 80% στο 50%.
Στασιμότητα στη Γερμανία
Μικρή πρόοδος έχει σημειωθεί και στον εξηλεκτρισμό της γερμανικής βιομηχανίας. Η ηλεκτρική ενέργεια αντιστοιχούσε στο 30,6% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης της βιομηχανίας το 2025, ποσοστό σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με το 30,9% του 2000, σύμφωνα με τον οργανισμό ενεργειακών στατιστικών AG Energiebilanzen.
Η στασιμότητα αυτή έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις μακροπρόθεσμες παραδοχές του γερμανικού σχεδιασμού για τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς (TSO) προβλέπουν, στο βασικό τους σενάριο, ότι η βιομηχανική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξηθεί στις 315 TWh έως το 2040, δηλαδή κατά περίπου δύο τρίτα σε σχέση με το επίπεδο αναφοράς των 188 TWh το 2024.
Μεγάλο μέρος της πρόκλησης αφορά την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή θερμότητας στις βιομηχανικές διεργασίες, όπου η ηλεκτρική ενέργεια καλύπτει σήμερα μόλις το 7,5% της ζήτησης.
Η Lea Mohnen, υπεύθυνη έργου για τον βιομηχανικό μετασχηματισμό στο think tank Agora Industrie, δήλωσε ότι η οικονομική βιωσιμότητα της μετάβασης εξαρτάται από τη σχέση τιμής ηλεκτρικής ενέργειας προς φυσικό αέριο, το προσιτό κόστος των επενδύσεων και τη διαθεσιμότητα συνδέσεων με το δίκτυο.
Η αβεβαιότητα σχετικά με τις μελλοντικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας περιπλέκει περαιτέρω τις επενδυτικές αποφάσεις, δήλωσε ο Christoph Maurer, διευθύνων σύμβουλος της ενεργειακής συμβουλευτικής εταιρείας Consentec.
Ζήτημα οικονομικής προσιτότητας
Ανάλογα προβλήματα αντιμετωπίζει και η Γαλλία, όπου ο εξηλεκτρισμός εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο η ηλεκτρική ενέργεια είναι οικονομικά προσιτή, δήλωσε ο Maxence Cordiez, συνεργάτης σε θέματα ενέργειας του think tank Institut Montaigne.
«Η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται σήμερα με διπλάσιο συντελεστή σε σχέση με το φυσικό αέριο... Η λύση θα ήταν η εξισορρόπηση του φορολογικού συστήματος μέσω της αύξησης της φορολογίας στο φυσικό αέριο».
Παράλληλα, η ασυνέπεια της πολιτικής τα τελευταία χρόνια διαταράσσει την αναπτυξιακή πορεία του εξηλεκτρισμού, για παράδειγμα στον τομέα της οικιακής θέρμανσης, δήλωσε στο Montel ο Neil Makaroff, διευθυντής του think tank Strategic Perspectives.
Πρόσθεσε ότι η δημόσια υποστήριξη στον εξηλεκτρισμό παραμένει αβέβαιη ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών την επόμενη άνοιξη.
Ακόμη και η Δανία, η οποία συχνά αναφέρεται ως πρωτοπόρος στον εξηλεκτρισμό, αντιμετωπίζει ανησυχίες σχετικά με την επίτευξη του στόχου λόγω της περιορισμένης δυναμικότητας του δικτύου, δήλωσε ο Troels Ranis, ανώτερος αντιπρόεδρος της Συνομοσπονδίας Δανικής Βιομηχανίας. Ωστόσο, οι κυβερνητικές προβλέψεις αναφέρουν ότι η χώρα μπορεί να επιτύχει ποσοστό εξηλεκτρισμού της ενέργειας μεταξύ 36% και 42% έως το 2035.
«Εάν έπρεπε να κατονομάσουμε ένα άμεσο εμπόδιο αυτή τη στιγμή, αυτό είναι η πρόσβαση στη δυναμικότητα του δικτύου. Εάν δεν μπορείς να συνδεθείς στο δίκτυο, δεν μπορείς να προχωρήσεις στον εξηλεκτρισμό», δήλωσε ο Esben Thietje Mortensen, αρμόδιος για ενεργειακά θέματα στο Εμπορικό Επιμελητήριο της Δανίας.
Προβλήματα υποδομών
Ο κρατικός διαχειριστής συστήματος μεταφοράς Energinet ανέστειλε τον Μάρτιο κάθε νέα σύνδεση στο δίκτυο, λόγω έλλειψης διαθέσιμης δυναμικότητας και της συνεχώς αυξανόμενης λίστας αιτημάτων σύνδεσης. Η χώρα αντιμετωπίζει επίσης καθυστερήσεις στην αδειοδότηση, εξαιτίας των τοπικών αντιδράσεων στην κατασκευή νέων γραμμών ηλεκτρικής ενέργειας και εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Απαιτούνται επειγόντως ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο και ένα σχέδιο επενδύσεων στις υποδομές, δήλωσε ο Thietje Mortensen, χαρακτηρίζοντας την ενεργειακή πολιτική των τελευταίων ετών «αρκετά αποσπασματική».
Την ίδια στιγμή, στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, η επίτευξη μεριδίου ηλεκτρικής ενέργειας 35% στην τελική ενεργειακή κατανάλωση μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα φαίνεται μη ρεαλιστική, σύμφωνα με αναλυτές.
Το μερίδιο των μεταφορών και της οικιακής κατανάλωσης στην τελική ενεργειακή κατανάλωση σε ορισμένες περιοχές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης προσεγγίζει το 70%, έναντι μέσου όρου 58% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ενδεικτικό του μεγέθους της πρόκλησης είναι ότι, παρά την αυξανόμενη δημοτικότητα των ηλεκτρικών οχημάτων, αυτά αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 1% των 2 εκατομμυρίων οχημάτων που κυκλοφορούν στους δρόμους της Κροατίας, δήλωσε ο Robert Fabek από το ενεργειακό ινστιτούτο Hrvoje Pozar της χώρας.
«Ακόμη και αν φτάναμε τα 200.000 ηλεκτρικά οχήματα έως το 2035, κάτι που αποτελεί φιλόδοξο στόχο, αυτά θα αντιπροσώπευαν και πάλι μόλις το 10%».
Η COP31 αποτελεί την 31η ετήσια σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα και θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας, από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου. Στόχος της είναι η επιτάχυνση της παγκόσμιας δράσης για το κλίμα, η ενίσχυση των επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια και η ενίσχυση της κλιματικής χρηματοδότησης. Στο πλαίσιο της συνόδου έχει τεθεί ο εθελοντικός στόχος αύξησης του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική ενεργειακή κατανάλωση στο 35% έως το 2035.
www.worldenergynews.gr
