Οι επιπτώσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, στις τιμές του πετρελαίου, στους δασμούς και στα δημόσια οικονομικά ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερες από ό,τι εκτιμάται, σύμφωνα με άρθρο-ανάλυση του James Smith στο think.ing.com
Μήπως οι ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης στις ΗΠΑ δεν θα έχουν τελικά ιδιαίτερη σημασία; Ίσως, αλλά μια τέτοια εκτίμηση ενέχει τον κίνδυνο να παραβλέψουμε ορισμένες δυνητικά σημαντικές οικονομικές συνέπειες.
Η εκλογική αναμέτρηση στις ΗΠΑ έχει προκαλέσει σχετικά περιορισμένο ενδιαφέρον τις τελευταίες εβδομάδες. Αυτό οφείλεται αναμφίβολα στο γεγονός ότι τα πιθανά εκλογικά αποτελέσματα έχουν πλέον περιοριστεί. Η μάχη για τη Γερουσία παραμένει αμφίρροπη, ωστόσο η Βουλή των Αντιπροσώπων φαίνεται όλο και πιθανότερο να περάσει στον έλεγχο των Δημοκρατικών. Είτε οι Δημοκρατικοί επικρατήσουν και στα δύο σώματα είτε όχι, η Ουάσιγκτον οδεύει προς μια περίοδο διχασμένης διακυβέρνησης.
Αυτό μοιάζει να προμηνύει πολιτική αδράνεια. Ωστόσο, το θεσμικό αδιέξοδο θα μπορούσε να αυξήσει τη σημασία των τομέων στους οποίους ο πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει περιθώρια μονομερούς δράσης.
Ακολουθούν τρεις τομείς στους οποίους οι ενδιάμεσες εκλογές ενδέχεται να έχουν διεθνείς οικονομικές επιπτώσεις.
Τρία σενάρια για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ
1. Μέση Ανατολή και τιμές ενέργειας
Ο James Knightley υποστήριξε πρόσφατα ότι ένα διχασμένο ή ελεγχόμενο από τους Δημοκρατικούς Κογκρέσο θα μπορούσε να ωθήσει τον Donald Trump προς δύο διαφορετικές κατευθύνσεις: αφενός, να ενισχύσει την αποφασιστικότητά του για περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν και, αφετέρου, να προκαλέσει εντονότερες αντιδράσεις από τους Αμερικανούς νομοθέτες.
Το πολιτικό αδιέξοδο δυσκολεύει την προώθηση της εσωτερικής νομοθεσίας, αυξάνοντας τον πειρασμό να δοθεί έμφαση σε τομείς όπου οι εξουσίες του προέδρου είναι μεγαλύτερες, όπως η εξωτερική πολιτική.
Ταυτόχρονα, μια πλήρης επικράτηση των Δημοκρατικών θα μπορούσε να ενισχύσει την αποφασιστικότητα του κόμματος να αμφισβητήσει τη στάση του Λευκού Οίκου απέναντι στο Ιράν, ενδεχομένως και σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση των πολεμικών επιχειρήσεων.
Ωστόσο, το νέο Κογκρέσο δεν αναλαμβάνει καθήκοντα πριν από τον Ιανουάριο. Το πιο άμεσο ερώτημα είναι τι θα συμβεί μετά την Τρίτη.
Θα επιχειρήσει η Ουάσιγκτον μια τελευταία προσπάθεια για να μειώσει τις τιμές του πετρελαίου; Η επιστολή του JD Vance προς το Ιράν αυτή την εβδομάδα αποτέλεσε την πιο ξεκάθαρη ένδειξη διπλωματικής κινητικότητας εδώ και αρκετό καιρό.
Ή μήπως οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για νέες επιθέσεις μόλις ολοκληρωθούν οι ενδιάμεσες εκλογές, όταν το πολιτικό κόστος από τις υψηλές τιμές της βενζίνης θα έχει χάσει μέρος της σημασίας του; Οι πληροφορίες για την ενίσχυση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων στην περιοχή δείχνουν προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι αγορές φαίνεται να ανησυχούν περισσότερο για το δεύτερο ενδεχόμενο. Ωστόσο, εάν δεν υπάρξει κλιμάκωση, η ομάδα εμπορευμάτων μας εκτιμά ότι μέρος του σημαντικού ασφαλίστρου γεωπολιτικού κινδύνου που έχει ενσωματωθεί στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσε να υποχωρήσει.
Αυτό έχει τεράστια σημασία για την Ευρώπη. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα μπορούσε εύλογα να φτάσει το 4% την επόμενη εβδομάδα, ενώ υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω ανόδου όσο συνεχίζονται οι αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου.
Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να αναμένεται αυξημένος πληθωρισμός τουλάχιστον έως το επόμενο καλοκαίρι, όπως υποστήριξα και την προηγούμενη εβδομάδα. Η Τράπεζα της Αγγλίας βρίσκεται επίσης κοντά σε αύξηση των επιτοκίων την επόμενη εβδομάδα, ακριβώς για αυτόν τον λόγο.
Η άνοδος των τιμών ενέργειας είναι εντονότερη σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
2. Τεχνητή νοημοσύνη και επενδύσεις σε υποδομές
Δεν χρειάζεται να επισημάνω πόσο καθοριστική είναι η τεχνητή νοημοσύνη για τις προοπτικές ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας. Τα ισχυρά στοιχεία για το ΑΕΠ αυτή την εβδομάδα το επιβεβαίωσαν.
Οι επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό άνω του 20%, ενώ οι κεφαλαιουχικές δαπάνες (CapEx) σε άλλους τομείς εξακολουθούν να εμφανίζουν περιορισμένη δυναμική.
Ωστόσο, δεν περνά απαρατήρητο το γεγονός ότι η τεχνητή νοημοσύνη μετατρέπεται πλέον και σε πολιτικό ζήτημα.
Οι ψηφοφόροι εκφράζουν όλο και εντονότερα την αντίθεσή τους στην ταχεία ανάπτυξη των σχετικών υποδομών, ιδιαίτερα των κέντρων δεδομένων (data centers).
Δημοσκόπηση του περιοδικού The Economist κατέγραψε εντυπωσιακή αύξηση της υποστήριξης προς τους Δημοκρατικούς κατά τη διάρκεια της φετινής χρονιάς μεταξύ των πολιτών που κατοικούν σε απόσταση έως δύο χιλιομέτρων από κάποιο κέντρο δεδομένων. Πρόκειται για μια ομάδα που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του περιοδικού, αριθμεί περίπου 12 εκατομμύρια Αμερικανούς. Αυτό αντιπροσωπεύει έναν σημαντικό αριθμό ψηφοφόρων.
Οι άμεσες επιπτώσεις σε ομοσπονδιακό επίπεδο ενδέχεται να είναι περιορισμένες. Οι διαμάχες για την αδειοδότηση αφορούν συχνά πολιτειακές και τοπικές αρχές, ενώ οι προσπάθειες του Κογκρέσου να ανατρέψει τις ομοσπονδιακές φορολογικές ελαφρύνσεις ή τις πολιτικές που ενθαρρύνουν τις κατασκευές θα μπορούσαν να προσκρούσουν στο προεδρικό βέτο.
Ωστόσο, οι ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν ένδειξη του πόσο έντονη πολιτική αντιπαράθεση θα μπορούσε να προκαλέσει η ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών του 2028.
Δεδομένης της μεγάλης εξάρτησης των αμερικανικών χρηματιστηριακών αγορών από τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και των αυξανόμενων αμφιβολιών για ορισμένες πτυχές των σχετικών επενδύσεων, το ζήτημα αποκτά σημασία πολύ πέρα από τα όρια της Ουάσιγκτον.
Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη κυριαρχούν πλέον στην αναπτυξιακή δυναμική των ΗΠΑ.
3. Δημοσιονομική πολιτική και δασμοί
Η δημοσιονομική πορεία των ΗΠΑ εμφανίζεται προβληματική σχεδόν σε όλους τους βασικούς δείκτες.
Το ομοσπονδιακό έλλειμμα διαμορφώνεται περίπου στο 6% του ΑΕΠ, ενώ δεν υπάρχουν ιδιαίτερες ενδείξεις ότι το Κογκρέσο επιθυμεί να προχωρήσει σε ουσιαστική δημοσιονομική εξυγίανση.
Το φορολογικό νομοσχέδιο της περασμένης χρονιάς αποτελούσε μια προφανή ευκαιρία αλλαγής πορείας. Η ευκαιρία αυτή χάθηκε. Η διχασμένη διακυβέρνηση καθιστά ακόμη λιγότερο πιθανή μια νέα σοβαρή προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής τα επόμενα δύο χρόνια.
Η εικόνα αυτή έρχεται σε έντονη αντίθεση με το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιταλία, οι οποίες παρουσίασαν αυτή την εβδομάδα συνετούς δημοσιονομικούς προϋπολογισμούς και εμφανίζουν πλέον σαφώς καλύτερη εικόνα στα δημόσια οικονομικά τους.
Ειδικά η Ιταλία συχνά αντιμετωπίζεται ως χώρα με δημοσιονομικά προβλήματα αντίστοιχα των ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι καταγράφει πρωτογενές πλεόνασμα.
Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ, ωστόσο, το δημοσιονομικό αδιέξοδο θα μπορούσε να στρέψει και πάλι την προσοχή στην εμπορική πολιτική.
Θυμάστε τους δασμούς;
Μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να ακυρώσει τους έκτακτους δασμούς του Trump, οι προσωρινοί οριζόντιοι δασμοί 10% αντικαταστάθηκαν τελικά από ένα πιο μόνιμο πλαίσιο, βάσει του Άρθρου 301.
Έκτοτε, το ζήτημα έχει υποχωρήσει εντυπωσιακά χαμηλά στην πολιτική ατζέντα.
Οι επιστροφές δασμών έχουν μειώσει τον πραγματικό συντελεστή δασμών στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, όπως συμβαίνει και με την εξωτερική πολιτική, το εμπόριο αποτελεί έναν ακόμη τομέα στον οποίο ο πρόεδρος μπορεί να ενεργήσει μονομερώς, χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Θα μπορούσαμε να δούμε την αμερικανική κυβέρνηση να στρέφεται και πάλι κατά των εμπορικών της εταίρων, ιδιαίτερα της Ευρώπης, επιβάλλοντας υψηλότερους δασμούς;
Θεωρητικά, μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σημαντικές επιπτώσεις στον πληθωρισμό και στη νομισματική πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed).
Ο πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι περίπου το 50% του καλαθιού υπολογισμού του πληθωρισμού καταγράφει αυξήσεις τιμών άνω του 3%. Η δική μας ανάλυση δείχνει ότι οι δασμοί εξηγούν ένα σημαντικό μέρος αυτής της εξέλιξης.
Από την άλλη πλευρά, οι επιστροφές χρημάτων από τους δασμούς που ακυρώθηκαν δικαστικά έχουν ήδη αρχίσει να πραγματοποιούνται και αναμένεται να συνεχιστούν.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όπως δείχνει και το παραπάνω διάγραμμα, οι επιστροφές αυτές ξεπέρασαν τα συνολικά έσοδα από τους δασμούς.
Το 2027 μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο ταραχώδες
Επομένως, ναι, το βράδυ της Τρίτης μπορεί πράγματι να αποδειχθεί σχετικά ήρεμο για τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Ωστόσο, όσα ακολουθήσουν ενδέχεται να κάνουν το 2027 πολύ πιο ταραχώδες.
www.worldenergynews.gr
