Η απειλή του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επίθεση κατά του Ιράν φέρνει τους συμμάχους της Αμερικής στον Κόλπο αντιμέτωπους με μια σκληρή προοπτική: έναν ακόμη πόλεμο, αποφασισμένο στην Ουάσιγκτον, στον οποίο οι αμερικανικές βάσεις —που κατασκευάστηκαν για την προστασία τους— θα μπορούσαν, αντιθέτως, να τους καταστήσουν στόχους για σφοδρά ιρανικά αντίποινα.
Τι θα σήμαινε ένας νέος γύρος πολέμου
Οι ιρανικοί πύραυλοι που έπληξαν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο, κατά τον τελευταίο γύρο συγκρούσεων, ανέδειξαν μια ευπάθεια στον πυρήνα της αρχιτεκτονικής ασφαλείας που έχει οικοδομήσει η Ουάσιγκτον εδώ και δεκαετίες. Αντί να αποτρέψει την Τεχεράνη, η εκτεταμένη περιφερειακή παρουσία της Αμερικής προσέφερε στο Ιράν σταθερούς στόχους, ενώ για τα κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν αυτές τις δυνάμεις, δημιούργησε ευάλωτα σημεία που το Ιράν μπορεί να εκμεταλλευτεί.
Η προοπτική αυτή κυριάρχησε στις συζητήσεις μεταξύ υπουργών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής και αξιωματούχων ασφαλείας, κατά τη διάρκεια του ετήσιου συνεδρίου «Manama Dialogue» στο Μπαχρέιν το περασμένο Σαββατοκύριακο. Οι κυβερνήσεις εξέτασαν τι θα μπορούσε να σημαίνει ένας νέος γύρος πολέμου τόσο για τις αμερικανικές δυνάμεις όσο και για τις χώρες που τις φιλοξενούν.
Η αίσθηση του κατεπείγοντος εντάθηκε καθώς ο Τραμπ απείλησε εκ νέου με στρατιωτική δράση, δηλώνοντας ότι θα μπορούσε να εξαπολύσει «άλλη μια μικρή Επιχείρηση Epic Fury» μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης — αναφερόμενος στην αμερικανο-ισραηλινή επιχείρηση που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου. Τέσσερις Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ έχουν συγκεντρώσει επαρκείς δυνάμεις και μέσα στην περιοχή ώστε να εξαπολύσουν επίθεση κατά του Ιράν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ενδεχομένως ακόμα και εντός της τρέχουσας εβδομάδας.
Ο Υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι, δήλωσε στο συνέδριο της Μανάμα ότι ένας νέος γύρος συγκρούσεων θα ήταν πιο επικίνδυνος και καταστροφικός από τον προηγούμενο: «Δεν πρόκειται να οδηγήσει πουθενά».
Οι νέες επιθέσεις
Δύο από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους δήλωσαν στο πρακτορείο Reuters ότι μια ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση θα είχε πιθανότατα ως στόχο τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των κέντρων έρευνας και ανάπτυξης. Μεταξύ των πιθανών στόχων περιλαμβάνεται το «Pickaxe Mountain» (Όρος Pickaxe), μια τοποθεσία που συνδέεται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν — αν και οι αξιωματούχοι σημείωσαν ότι μια στρατιωτική επιχείρηση θα μπορούσε, στην καλύτερη περίπτωση, να αποδυναμώσει τις δυνατότητες της Τεχεράνης, όχι όμως να τις εξαλείψει πλήρως.
Το Ιράν δεν μπορεί να ανταγωνιστεί στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Ωστόσο, σύμφωνα με τρεις αντιπροσώπους, δεν χρειάζεται να το κάνει. Η στρατηγική του βασίζεται όλο και περισσότερο στη φθορά: να καταστήσει την άμυνα και τη συντήρηση των αμερικανικών δυνάμεων δαπανηρές, να μετατρέψει τα κράτη του Κόλπου που τις φιλοξενούν σε σημεία πίεσης και να αξιοποιήσει κάθε αμερικανική υποχώρηση ως απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον αδυνατεί να προστατεύσει τους εταίρους της.
Το μήνυμα της Τεχεράνης
Το μήνυμα της Τεχεράνης προς τις δυνάμεις του Κόλπου, όπως ανέφερε στο πρακτορείο Reuters, είναι ουσιαστικά το εξής: «Επενδύσατε επί τέσσερις δεκαετίες στις ΗΠΑ, αλλά μετά από 40 χρόνια, αυτές οι βάσεις δεν σας προστάτευσαν· αντίθετα, σας εξέθεσαν».
Το επιχείρημα αυτό είναι ιδιαίτερα ισχυρό στο Μπαχρέιν, όπου εδρεύει ο 5ος Στόλος των ΗΠΑ και το οποίο αποτελεί εδώ και δεκαετίες πυλώνα της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος στην περιοχή. Κοντά στη βάση στο Τζουφαΐρ, τα σημάδια από τα πλήγματα ήταν ακόμη ορατά, μόλις λίγα μέτρα από κατοικημένες περιοχές: η λαμαρινένια στέγη και η πρόσοψη μιας αποθήκης είχαν διαλυθεί και καεί στα σημεία όπου προσέκρουσαν βλήματα, ενώ από ένα ραντάρ, στραμμένο προς το Ιράν, έλειπε το ένα τρίτο της κεραίας του.
Ο Κόλπος πληρώνει το τίμημα
Στην περίπτωση του Μπαχρέιν, οι φόβοι για ιρανικές απειλές προστίθενται σε ένα παλαιότερο ιστορικό και θρησκευτικό ρήγμα. Το 2011, μαζικές διαδηλώσεις —με πρωταγωνιστές κυρίως μέλη της σιιτικής κοινότητας— αμφισβήτησαν τη σουνιτική μοναρχία των Αλ Χαλίφα. Οι κυβερνώντες του Μπαχρέιν κατέστειλαν την εξέγερση και κατηγόρησαν το Ιράν ότι υποκίνησε την αναταραχή — κατηγορία την οποία η Τεχεράνη διέψευσε.
Μετά την έναρξη του τρέχοντος πολέμου, ορισμένοι σκληροπυρηνικοί στο Ιράν επανέφεραν τον ισχυρισμό ότι το Μπαχρέιν αποτελεί τη «14η επαρχία» του Ιράν, παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη είχε εγκαταλείψει τη συγκεκριμένη εδαφική διεκδίκηση ήδη από το 1970. Υπό το πρίσμα αυτού του ιστορικού, τα πλήγματα κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων δεν απειλούν μόνο «Ουσιαστικά, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με το χειρότερο δυνατό σενάριο», δήλωσε στο Reuters αξιωματούχος από τον Κόλπο, εκτιμώντας ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται σύντομα να πλήξουν το Ιράν, γεγονός που θα οδηγούσε σε ιρανικά αντίποινα κατά πολιτικών υποδομών σε όλη την περιοχή του Κόλπου.
Ένας άλλος αξιωματούχος από τον Κόλπο ανέφερε ότι «στο τέλος, μόνο ένα άτομο αποφασίζει» για το αν θα αναζωπυρωθεί η σύγκρουση και ποια θα είναι η έντασή της – μια αναφορά στον Τραμπ, η οποία υπογράμμιζε την περιορισμένη δυνατότητα των κρατών του Κόλπου να επηρεάσουν μια σύγκρουση, τις συνέπειες της οποίας θα καλούνταν τα ίδια να επωμιστούν.
Απαντώντας σε ερωτήσεις για το συγκεκριμένο άρθρο, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι «όλες οι επιλογές» παραμένουν στο τραπέζι και ότι το Ιράν έχει μπροστά του «τον εύκολο ή τον δύσκολο δρόμο». προσθέτοντας: «Ο Πρόεδρος Τραμπ κρατά όλα τα χαρτιά στα χέρια του».
Αυτή η ανησυχία ωθεί τα κράτη του Κόλπου προς τη διπλωματία
Ανώτεροι αξιωματούχοι από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν είχαν συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους στην Τεχεράνη τον περασμένο μήνα, με τη Σαουδική Αραβία να δηλώνει ότι η προσπάθεια αποσκοπούσε στο να «αποτραπεί η επιστροφή της στρατιωτικής κλιμάκωσης». Αξιωματούχοι από το Κατάρ πραγματοποίησαν επίσης συναντήσεις στην Τεχεράνη και τη Ντόχα κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, με στόχο την αποτροπή ενός νέου πολέμου.
Ευρωπαίος αξιωματούχος, που διατηρεί στενές σχέσεις με τους ηγέτες των κρατών του Κόλπου, δήλωσε ότι επικρατεί βαθιά απαισιοδοξία ως προς το αν η διπλωματία μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με έναν νέο πόλεμο να θεωρείται πλέον ζήτημα χρόνου, και όχι πιθανότητας.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Ουάσιγκτον παραμένει προσηλωμένη στον Κόλπο, αλλά τι σημαίνει μια αμερικανική εγγύηση ασφαλείας όταν οι υποδομές που τη στηρίζουν αποτελούν, οι ίδιες, στόχο.
www.worldenergynews.gr
