Η πρόταση της Transport & Environment (T&E) για την αξιοποίηση των εσόδων από το ευρωπαϊκό ETS, τη δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού έως το 2028 και την επιτάχυνση των επενδύσεων σε ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης (RFNBOs), με στόχο την απανθρακοποίηση των αερομεταφορών και της ναυτιλίας
Την ανάγκη μετατροπής του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) σε ένα στρατηγικό επενδυτικό εργαλείο για την ανάπτυξη της παραγωγής και της χρήσης συνθετικών καυσίμων στην αεροπορία και τη ναυτιλία αναδεικνύει νέα ανάλυση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής οργάνωσης Transport & Environment (T&E), η οποία δημοσιεύθηκε στο CleanTechnica.
Με αφορμή την πρόταση αναθεώρησης του ETS που παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 2026, η T&E επισημαίνει ότι το υφιστάμενο πλαίσιο χρηματοδότησης δεν επαρκεί για να υποστηρίξει τις επενδύσεις που απαιτούνται στους δύο αυτούς τομείς, οι οποίοι συγκαταλέγονται στους σημαντικούς συντελεστές δημιουργίας εσόδων από το σύστημα.
Η οργάνωση προτείνει τη δημιουργία ειδικών χρηματοδοτικών μηχανισμών, ώστε τα έσοδα από τις εκπομπές να επιστρέφουν στην πραγματική οικονομία, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή παραγωγή καθαρών καυσίμων, τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης.
Στοχευμένη αξιοποίηση των εσόδων του ETS για την παραγωγή καθαρών καυσίμων
Σύμφωνα με την T&E, η αναθεώρηση του ETS αποτελεί ευκαιρία για τη διαμόρφωση ενός εξειδικευμένου επενδυτικού εργαλείου που θα μειώνει τους χρηματοδοτικούς κινδύνους και θα επιταχύνει την παραγωγή και την υιοθέτηση συνθετικών καυσίμων (e-fuels). Κεντρική θέση στην πρόταση έχουν τα ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης (RFNBOs), τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων των ευρωπαϊκών κανονισμών FuelEU Maritime και ReFuelEU Aviation.
Η οργάνωση εισηγείται τη δέσμευση του 50% των εθνικών εσόδων από το ETS για δράσεις απανθρακοποίησης σε τομείς προτεραιότητας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής και χρήσης συνθετικών καυσίμων για τη ναυτιλία και την αεροπορία. Παράλληλα, ζητά την ένταξη των δύο κλάδων στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το ETS Investment Booster, η Industrial Decarbonisation Bank (IDB) και το Modernisation Fund, ώστε να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση στη χρηματοδότηση για όλους τους δύσκολους στην απανθρακοποίηση βιομηχανικούς τομείς.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στη δημιουργία, έως το 2028, μιας ειδικής χρηματοδοτικής δεξαμενής για τα e-fuels, η οποία θα συγκεντρώνει έσοδα από το ETS και άλλες πηγές χρηματοδότησης. Στόχος είναι η ανάπτυξη ενός ενδιάμεσου μηχανισμού της αγοράς που θα διευκολύνει τη σύνδεση των παραγωγών με τους τελικούς αγοραστές, δημιουργώντας σταθερότερες συνθήκες για την ανάπτυξη νέων παραγωγικών μονάδων και την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων.
Οι διπλές δημοπρασίες ως μηχανισμός επιτάχυνσης των επενδύσεων
Ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία που προτείνει η T&E είναι η εφαρμογή των λεγόμενων Double-Sided Auctions (DSAs), δηλαδή των διπλών δημοπρασιών, οι οποίες αποσκοπούν στη σύνδεση της προσφοράς με τη ζήτηση και στη μείωση του επενδυτικού κινδύνου. Μέσω αυτών των μηχανισμών, οι παραγωγοί συνθετικών καυσίμων θα μπορούν να εξασφαλίζουν αγοραστές για την παραγωγή τους, ενώ οι αεροπορικές και ναυτιλιακές επιχειρήσεις θα αποκτούν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα ως προς τη διαθεσιμότητα και το κόστος προμήθειας των καυσίμων.
Η T&E εκτιμά ότι ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να ξεκλειδώσει επενδυτικές αποφάσεις που παραμένουν σε εκκρεμότητα, διευκολύνοντας τη μετάβαση από πιλοτικά και επιδεικτικά έργα σε εμπορική παραγωγή μεγάλης κλίμακας. Παράλληλα, ζητά τη βελτίωση του σχεδιασμού των υφιστάμενων μηχανισμών στήριξης, όπως το SAF και το SMAP, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η υποστήριξη της απορρόφησης συνθετικών καυσίμων από την αγορά.
Η ευρωπαϊκή περιβαλλοντική οργάνωση υπογραμμίζει ότι η έγκαιρη χρηματοδοτική στήριξη είναι καθοριστικής σημασίας για τη δημιουργία μιας εγχώριας ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας στα συνθετικά καύσιμα. Η ανάπτυξή της δεν συνδέεται μόνο με την επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ, αλλά και με τη διατήρηση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής θέσης στον διεθνή ανταγωνισμό για τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, καθώς και με την ενίσχυση της γεωστρατηγικής αυτονομίας της.
Κατά συνέπεια, το ζητούμενο για την ευρωπαϊκή ναυτιλία και αεροπορία δεν περιορίζεται πλέον στη θέσπιση αυστηρότερων περιβαλλοντικών υποχρεώσεων, αλλά επεκτείνεται στη δημιουργία των κατάλληλων χρηματοδοτικών και εμπορικών συνθηκών που θα επιτρέψουν την παραγωγή και τη χρήση συνθετικών καυσίμων σε ανταγωνιστικό κόστος και σε βιομηχανική κλίμακα.
www.worldenergynews.gr
