Ο Στρατός των ΗΠΑ επιδιώκει να έχει προτεραιότητα στην απόκτηση βαρέων σπανίων γαιών αμερικανικής παραγωγής, και η εταιρεία REalloys υπέγραψε μόλις ένα σημαντικό, μη δεσμευτικό προσύμφωνο όρων, το οποίο θα μπορούσε να την τοποθετήσει στην κορυφή της εφοδιαστικής αλυσίδας του στρατού.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Οι όροι είναι εξαιρετικά ευνοϊκοί. Το προσύμφωνο προβλέπει μια δυνητική μίσθωση διάρκειας 75 ετών για έκταση περίπου 200 στρεμμάτων στη στρατιωτική βάση Tooele (Tooele Army Depot) στη Γιούτα. Εκεί, η REalloys θα κατασκευάσει και θα λειτουργήσει μια εγκατάσταση επεξεργασίας δυσπροσίου και τερβίου — δύο μέταλλα για τα οποία η Κίνα διατηρεί μονοπώλιο εδώ και δεκαετίες.
Σε αντάλλαγμα, ο Στρατός ζητά, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα πρώτης προσφοράς επί της παραγωγής. Αυτό του δίνει τη δυνατότητα να εξασφαλίσει τα εν λόγω υλικά για τους Αμερικανούς κατασκευαστές οπλικών συστημάτων, προτού αυτά προσφερθούν σε άλλους αγοραστές — αν και ο Στρατός δεν υποχρεούται να προχωρήσει σε καμία αγορά.
Πρόκειται για την πιο πρόσφατη εξέλιξη σε μια σχέση που άρχισε να διαμορφώνεται τον Ιούνιο, όταν ο Στρατός επέλεξε την REalloys για αποκλειστικές διαπραγματεύσεις.
Πλέον, οι δύο πλευρές υπέγραψαν ένα προσύμφωνο που καθορίζει τους προτεινόμενους εμπορικούς όρους: μια αρχική μίσθωση 50 ετών με δυνατότητα παράτασης για άλλα 25 έτη, διατήρηση της κυριότητας της γης από το κράτος και μια βιομηχανική δραστηριότητα που θα χρηματοδοτηθεί από ιδιωτικά κεφάλαια, η οποία θα μπορούσε να καλύπτει τις ανάγκες του στρατού για γενιές. Το προσύμφωνο δεν είναι δεσμευτικό, ενώ η οριστική σύμβαση μίσθωσης προϋποθέτει την εξασφάλιση χρηματοδότησης και τις απαραίτητες ρυθμιστικές εγκρίσεις.
Αξίζει να εξετάσουμε τι προτείνει ο Στρατός
Αντί να περιμένει την αυτόνομη ανάπτυξη μιας εγχώριας βιομηχανίας σπανίων γαιών, διαθέτει στρατιωτική γη σε έναν ιδιώτη παραγωγό και διαπραγματεύεται την προνομιακή πρόσβαση στην παραγωγή του. Η εταιρεία αναλαμβάνει το κόστος κατασκευής και λειτουργίας, ενώ ο Στρατός αποκτά μια πηγή βαρέων σπανίων γαιών —συγκεκριμένα δυσπροσίου και τερβίου— που έχουν επεξεργαστεί στις ΗΠΑ. Πρόκειται για υλικά που βρίσκονται στην κορυφή (ή πολύ κοντά σε αυτήν) της λίστας προτεραιοτήτων της Ουάσιγκτον όσον αφορά τα μέταλλα.
Το δυσπρόσιο και το τέρβιο χρησιμοποιούνται σε μαγνήτες υψηλών επιδόσεων, οι οποίοι παραμένουν λειτουργικοί ακόμη και όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν στο εσωτερικό μαχητικών αεροσκαφών, πυραυλικών συστημάτων και προηγμένων ηλεκτροκινητήρων. Επίσης, τα συστήματα ραντάρ, σόναρ και τα πυρομαχικά ακριβείας βασίζονται σε εξειδικευμένα μαγνητικά υλικά. Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι η Κίνα ελέγχει σχεδόν το σύνολο της παγκόσμιας επεξεργασίας δυσπροσίου και τερβίου, αφήνοντας τους Αμερικανούς κατασκευαστές αμυντικού εξοπλισμού εκτεθειμένους στις αποφάσεις του Πεκίνου σχετικά με τις άδειες εξαγωγής.
Αυτή η εξάρτηση κατέστη επώδυνα εμφανής όταν, τον Απρίλιο του 2025, το Πεκίνο επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές επτά κατηγοριών σπάνιων γαιών μέσου και μεγάλου ατομικού βάρους. Οι κατασκευαστές βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με καθυστερήσεις, απαιτήσεις αδειοδότησης και αβεβαιότητα όσον αφορά υλικά που, μέχρι πρότινος, διακινούνταν μέσω καθιερωμένων εφοδιαστικών αλυσίδων.
Για το Πεντάγωνο, τα διακυβεύματα είναι εξαιρετικά υψηλά
Ο απόστρατος στρατηγός τεσσάρων αστέρων Jack Keane, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της REalloys, περιέγραψε με σαφήνεια τις στρατιωτικές προεκτάσεις σε ανακοίνωση της εταιρείας: «Εδώ και πολύ καιρό, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαρτώνται από αντιπάλους και άλλους παράγοντες για τα υλικά που χρησιμοποιούνται στις πιο προηγμένες αμυντικές τεχνολογίες τους. Η Κίνα έχει καταστήσει σαφές ότι είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει αυτή την εξάρτηση ως μοχλό πίεσης. Το δυσπρόσιο και το τέρβιο βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της τρωτότητας. Η ικανότητά μας να αποτρέπουμε συγκρούσεις —και να επικρατούμε σε περίπτωση που η αποτροπή αποτύχει— εξαρτάται από τη δυνατότητα μαζικής παραγωγής πυρομαχικών και οπλικών συστημάτων, κάτι που απαιτεί εφοδιαστικές αλυσίδες υπό τον δικό μας έλεγχο. Το παρόν έγγραφο βασικών όρων (term sheet) αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη μεταφορά της επεξεργασίας σπάνιων γαιών μεγάλου ατομικού βάρους εντός αμερικανικών αμυντικών εγκαταστάσεων».
Το Πεντάγωνο έχει επίσης θέσει μια συγκεκριμένη προθεσμία. Από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα τεθούν σε ισχύ διευρυμένοι ομοσπονδιακοί περιορισμοί σχετικά με την προμήθεια μαγνητών σπάνιων γαιών και των αντίστοιχων εφοδιαστικών τους αλυσίδων. Οι αμυντικοί εργολάβοι θα υποχρεούνται να διασφαλίζουν ότι οι πηγές των υλικών, καθώς και οι διαδικασίες επεξεργασίας και κατασκευής, πληρούν τις σχετικές προδιαγραφές.
Η REalloys θέτει τα θεμέλια
Τα τελευταία δύο χρόνια, η REalloys εργάζεται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση, εξασφαλίζοντας πρώτες ύλες, δυναμικότητα επεξεργασίας, τεχνολογία μεταλλουργίας και χρηματοδότηση σε όλη τη Βόρεια Αμερική.
Η εταιρεία αναπτύσσει ήδη υλικά σπάνιων γαιών στο Euclid του Οχάιο, ενώ έχει συνάψει συνεργασία με τον οργανισμό Saskatchewan Research Council του Κα Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, η REalloys εξασφάλισε δικαιώματα επί περίπου του 80% της αυξημένης παραγωγής της SRC, με την αναβαθμισμένη εγκατάσταση να στοχεύει σε ετήσια παραγωγική ικανότητα περίπου 525 τόνων μετάλλου NdPr (νεοδυμίου-πρασεοδυμίου), 30 τόνων οξειδίου του δυσπροσίου και 15 τόνων οξειδίου του τερβίου.
Τα στοιχεία αυτά είναι σημαντικά, διότι ο κλάδος των σπανίων γαιών αντιμετωπίζει ένα σοβαρό πρόβλημα στο διάστημα μεταξύ του ορυχείου και του τελικού μαγνήτη.
Η εξόρυξη σπανίων γαιών είναι ένα ζήτημα
Ο διαχωρισμός τους, η μετατροπή των οξειδίων σε μέταλλα και η παραγωγή των κραμάτων που χρησιμοποιούνται σε προηγμένους μαγνήτες απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό και τεχνική τεχνογνωσία. Η Κίνα κυριαρχεί σε αυτές τις βιομηχανικές διαδικασίες, γι' αυτό και το απλό άνοιγμα νέων ορυχείων στη Δύση δεν πρόκειται να εξαλείψει την εξάρτηση από Κινέζους προμηθευτές. ..θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη εγκατάσταση μεταλλουργίας βαρέων σπανίων γαιών εκτός Κίνας, με την έναρξη λειτουργίας να προγραμματίζεται επί του παρόντος για το πρώτο τρίμηνο του 2028.
Η εταιρεία έχει επίσης εξασφαλίσει μια 15ετή συμφωνία απορρόφησης παραγωγής, η οποία καλύπτει το 15% της παραγωγής της 1ης Φάσης από το έργο Tanbreez της Critical Metals στη Γροιλανδία, προσθέτοντας άλλη μία δυνητική πηγή πρώτων υλών σπανίων γαιών εκτός Κίνας.
Άλλες μη δεσμευτικές συμφωνίες, που αφορούν τη Μοντάνα, το Ουαϊόμινγκ και διεθνείς εταίρους, διευρύνουν την πρόσβαση της εταιρείας σε πρώτες ύλες, ενώ η στρατηγική Επιστολή Πρόθεσης (LOI) με την JS Link αποσκοπεί στη διασύνδεση της παραγωγής κραμάτων σπανίων γαιών με την κατασκευή μόνιμων μαγνητών.
Υπάρχει, επίσης, μια απευθείας σχέση με το Πεντάγωνο, πέρα από το έργο στο Tooele.
Σύμφωνα με την εταιρεία, η επέκτασή της στο Σασκάτσουαν (Saskatchewan) και τα έργα μεταλλουργίας βαρέων σπανίων γαιών είναι χρηματοδοτημένα για όλα τα στάδια μέχρι την προγραμματισμένη έναρξη λειτουργίας τους. Το έργο στο Tooele παραμένει μια ξεχωριστή προτεινόμενη ανάπτυξη, η οποία απαιτεί τη δική της χρηματοδότηση και τις δικές της εγκρίσεις.
Η ασυνήθιστη συμφωνία του Στρατού για τις σπάνιες γαίες
Η προσέγγιση του Στρατού στο Tooele αξίζει προσοχής, καθώς θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον αναπτύσσει εγχώριες πηγές κρίσιμων υλικών. Σύμφωνα με την προτεινόμενη διευθέτηση, η κυβέρνηση διατηρεί την κυριότητα της γης. Η REalloys καταβάλλει μίσθωμα βάσει της δίκαιης αξίας της αγοράς, χρηματοδοτεί την κατασκευή και διαχειρίζεται τη διαδικασία επεξεργασίας. Μόλις ξεκινήσει η παραγωγή, ο Στρατός αποκτά συμβατικό δικαίωμα αγοράς των υλικών που χρειάζεται.
Επιπλέον, ο Στρατός θα λαμβάνει ένα ποσοστό επί του μισθώματος (participation rent) μόλις ξεκινήσουν οι εμπορικές δραστηριότητες, με την ακριβή μεθοδολογία να καθορίζεται κατά τις διαπραγματεύσεις για την οριστική σύμβαση μίσθωσης.
Αυτό σημαίνει ότι ο Στρατός μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία εγχώριας παραγωγής εντός των δικών του εγκαταστάσεων, μεταθέτοντας παράλληλα το κόστος κατασκευής και λειτουργίας στον ιδιωτικό τομέα. Και δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη βραχυπρόθεσμη βιομηχανική μίσθωση.
Πρόκειται για μια προοπτική διάρκειας έως και τριών τετάρτων του αιώνα για μια εγκατάσταση αφιερωμένη σε υλικά, τα οποία οι αμερικανικές αμυντικές βιομηχανίες δυσκολεύονται επί του παρόντος να προμηθευτούν εκτός Κίνας.
Εξίσου σημαντικό είναι το προτεινόμενο «δικαίωμα πρώτης προσφοράς» (right of first offer). Αυτό θα παρείχε στον Στρατό τη δυνατότητα να εξασφαλίσει παραγωγή από τη συγκεκριμένη εγκατάσταση, χωρίς ωστόσο να υποχρεώνει τις ένοπλες δυνάμεις να προχωρήσουν σε αγορά υλικών.
Οι επιπτώσεις αφορούν το σύνολο των μεγαλύτερων αμυντικών εργολάβων των ΗΠΑ, καθώς τα πιο εξελιγμένα οπλικά τους προγράμματα βασίζονται σε εξειδικευμένα υλικά που δεν είναι πάντα δυνατόν να προμηθευτούν από την εγχώρια αγορά.
Υπάρχει ακόμη δουλειά να γίνει. Η REalloys και ο Στρατός πρέπει να διαπραγματευτούν μια οριστική σύμβαση μίσθωσης, να ολοκληρώσουν τις περιβαλλοντικές αξιολογήσεις, να συμφωνήσουν στο ύψος του μισθώματος, να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση και να ικανοποιήσουν άλλες ρυθμιστικές και κυβερνητικές απαιτήσεις.
www.worldenergynews.gr
