Το διαστημικό σκάφος Hera του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος έφτασε σε ένα σημαντικό ορόσημο στην αποστολή του για τη διερεύνηση μιας ιστορικής σύγκρουσης αστεροειδών. Για πρώτη φορά, η κάμερα που φέρει το σκάφος κατέγραψε τους δύο αστεροειδείς, τον Δίδυμο και τον Δίμορφο, ως ξεχωριστά αντικείμενα και όχι ως ένα ενιαίο φωτεινό σημείο.
Oι αστεροειδείς
Το ζεύγος των αστεροειδών βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε απόσταση περίπου 197 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη. Το Hera έλαβε τη νέα εικόνα το βράδυ της 18ης Οκτωβρίου, χρησιμοποιώντας την ασπρόμαυρη κάμερα απεικόνισης αστεροειδών (Asteroid Framing Camera), ενώ το σκάφος βρισκόταν σε απόσταση περίπου 1.280 χιλιομέτρων από τους στόχους του.
«Με αυτή την εικόνα, ο μικρότερος αστεροειδής, ο Δίμορφος, γίνεται ορατός για πρώτη φορά», εξηγεί ο Michael Kueppers. «Πριν από αυτή τη λήψη, το διαστημικό σκάφος διέκρινε το σύστημα του Διδύμου ως ένα και μόνο σημείο. Τώρα όμως, παρόλο που ο Δίμορφος καταλαμβάνει μόλις ένα pixel περίπου σε αυτή την αρχική εικόνα, είναι σαφώς διακριτός και απομακρυσμένος από το κύριο σώμα».
Το Hera πλησιάζει τους δύο αστεροειδείς
Η σημαντική αυτή εικόνα προέκυψε μετά από μια επιτυχημένη σειρά ελιγμών, οι οποίοι σχεδιάστηκαν για να επιβραδύνουν το Hera καθώς πλησιάζει το σύστημα των αστεροειδών. Νωρίτερα τον Οκτώβριο, το σκάφος πυροδότησε τους προωθητήρες του δύο φορές, με διαφορά μίας εβδομάδας μεταξύ των ελιγμών. Οι ρυθμίσεις αυτές μείωσαν την ταχύτητά του ως προς τους αστεροειδείς στα μόλις 20 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, επιτρέποντας στους υπεύθυνους της αποστολής να διαχειριστούν προσεκτικά το υπόλοιπο της προσέγγισης.
Αν και οι δύο αστεροειδείς φαίνονται μικροσκοπικοί στην αρχική εικόνα, πρόκειται για αντικείμενα σημαντικού μεγέθους. Ο Δίμορφος έχει διάμετρο περίπου 151 μέτρων —μέγεθος συγκρίσιμο με αυτό της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας. Ο μεγαλύτερος συνοδός του, ο Δίδυμος, έχει διάμετρο περίπου 780 μέτρων —λίγο μικρότερη από το ύψος του Burj Khalifa στο Ντουμπάι, του ψηλότερου κτιρίου στον κόσμο.
Ο Δίμορφος περιφέρεται γύρω από τον Δίδυμο σε μέση απόσταση μόλις 1,15 χιλιομέτρων, κινούμενος με ταχύτητα περίπου 18 εκατοστών ανά δευτερόλεπτο.
«Για πρώτη φορά βλέπουμε, μέσα από τα "μάτια" του Hera, το ακριβώς αυτό διπλό σύστημα αστεροειδών για το οποίο σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε η αποστολή», προσθέτει ο υπεύθυνος της αποστολής, Ian Carnelli. «Η εικόνα που έχουμε θα γίνει πολύ πιο καθαρή καθώς η Hera πλησιάζει. Στις 25 Νοεμβρίου, θα αποκαλύψουμε τις πρώτες λεπτομερείς εικόνες του Δίμορφου — του πρώτου αντικειμένου στο Ηλιακό Σύστημα του οποίου η τροχιά μεταβλήθηκε με μετρήσιμο τρόπο από ανθρώπινη παρέμβαση».
Αποκαλύπτοντας τις συνέπειες της ιστορικής σύγκρουσης της NASA με αστεροειδή
Η άφιξη της Hera θα δώσει στους επιστήμονες την ευκαιρία να εξετάσουν τα αποτελέσματα ενός πρωτοποριακού πειράματος πλανητικής άμυνας, το οποίο πραγματοποιήθηκε τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Στις 26 Σεπτεμβρίου 2022, το διαστημικό σκάφος DART (Double Asteroid Redirection Test - Δοκιμή Ανακατεύθυνσης Διπλού Αστεροειδούς) της NASA συγκρούστηκε σκόπιμα με τον Δίμορφο, με ταχύτητα περίπου 6,1 χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο. Η πρόσκρουση εκτίναξε συντρίμμια σε απόσταση έως και 10.000 χιλιομέτρων στο διάστημα και μείωσε την τροχιακή περίοδο του αστεροειδούς γύρω από τον Δίδυμο κατά περίπου 33 λεπτά.
Το πείραμα απέδειξε ότι ένα διαστημικό σκάφος μπορεί να αλλάξει σκόπιμα την κίνηση ενός αστεροειδούς — ένα επίτευγμα με δυνητικά τεράστια σημασία για την προστασία της Γης από μελλοντικές απειλές αστεροειδών.
Ωστόσο, η σύγκρουση επέφερε επίσης αποτελέσματα που οι επιστήμονες προσπαθούν ακόμη να εξηγήσουν πλήρως. Η μεταβολή στην τροχιά του αστεροειδούς ήταν σημαντικά μεγαλύτερη από ό,τι προέβλεπαν οι προσομοιώσεις σε υπολογιστή, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με τα φυσικά χαρακτηριστικά του και τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε στην πρόσκρουση.
Οι ερευνητές του αστεροειδούς. Χρειάζονται επίσης ακριβέστερες μετρήσεις της σύστασης, της εσωτερικής δομής και της μάζας του, προκειμένου να κατανοήσουν γιατί η σύγκρουση ήταν τόσο αποτελεσματική.
Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα είναι καθοριστικής σημασίας για τη μετατροπή της προσέγγισης της «κινητικής πρόσκρουσης» σε μια αξιόπιστη στρατηγική πλανητικής άμυνας.
Η Hera προετοιμάζεται για μια λεπτομερή έρευνα του αστεροειδούς
Κατά τους επόμενους μήνες, η Hera θα διεξαγάγει μια λεπτομερή «έρευνα στον τόπο της σύγκρουσης», προκειμένου να αποκαλύψει τι ακριβώς προκάλεσε στον Δίμορφο η σύγκρουση που οργάνωσε η NASA.
Το διαστημικό σκάφος θα χρησιμοποιήσει μια σειρά επιστημονικών οργάνων για να εξετάσει τον αστεροειδή και το περιβάλλον του. Θα απελευθερώσει επίσης δύο μικρούς δορυφόρους, γνωστούς ως «CubeSats» —καθένας εκ των οποίων έχει περίπου το μέγεθος ενός κουτιού παπουτσιών— για τη συλλογή επιπλέον παρατηρήσεων από πολύ μικρότερες αποστάσεις. Η έρευνα αναμένεται, σε επόμενο στάδιο, να περιλάβει και επιχειρήσεις προσεδάφισης. Συνολικά, αυτές οι μετρήσεις θα πρέπει να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πώς αντιδρούν οι αστεροειδείς σε προσκρούσεις υψηλής ταχύτητας και να βελτιώσουν τις προβλέψεις σχετικά με το πώς θα μπορούσαν να αποδώσουν μελλοντικές προσπάθειες εκτροπής τους.
www.worldenergynews.gr
