Σχετικά Άρθρα
Μητσοτάκης στον ΟΗΕ: «Η γεωγραφία δεν ξαναγράφεται» - Μήνυμα στην Τουρκία για το τουρκολιβυκό μνημόνιο - Βίντεο
Τρία ηχηρά μηνύματα προς την Άγκυρα, με φόντο τις προκλήσεις στο Αιγαίο, τις παρεμβάσεις στο καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, στέλνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η νέα έκθεση για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η διπλωματική προσέγγιση δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για τη συνέχιση των αμφισβητήσεων και των απειλών. Η Κομισιόν καλεί την Άγκυρα να εγκαταλείψει το casus belli, να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών και να αποδεχθεί την ειρηνική επίλυση των διαφορών, ακόμη και μέσω προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Η έκθεση της Κομισιόν στέλνει ένα ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα: η βελτίωση του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι θετική, αλλά δεν αρκεί όταν οι βασικές αιτίες έντασης παραμένουν ενεργές. Παρά τους ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και την επανεκκίνηση του διαλόγου από το 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει σοβαρές εκκρεμότητες και συμπεριφορές της Τουρκίας που εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι υπερπτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά, οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων, οι αμφισβητήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και η διαρκής απειλή πολέμου σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το δικαίωμα αυτό κατοχυρώνεται από το άρθρο 3 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, υπογραμμίζοντας ότι το τουρκικό casus belli παραμένει σοβαρό εμπόδιο στις σχέσεις καλής γειτονίας.
Στο μικροσκόπιο το καλώδιο και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η έκθεση στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, τον Great Sea Interconnector, ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Η Κομισιόν καταγράφει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να παρεμποδίζει τις ερευνητικές δραστηριότητες για την υλοποίησή του, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Την ίδια στιγμή, η Επιτροπή επαναλαμβάνει την ξεκάθαρη θέση της για το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, τονίζοντας ότι δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη. Ακόμη και μετά την κύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η ευρωπαϊκή θέση παραμένει αμετακίνητη.
Στο ίδιο πλαίσιο, η αναφορά στη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», η οποία έχει ενταχθεί ακόμη και στα τουρκικά σχολικά βιβλία, καθώς και οι αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών, καταδεικνύουν ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να διατηρεί στο τραπέζι ένα ευρύ πλέγμα διεκδικήσεων.
Η Κομισιόν, επομένως, δεν περιορίζεται σε γενικές εκκλήσεις για αποκλιμάκωση. Ζητεί από την Τουρκία να απέχει από μονομερείς ενέργειες και απειλές, να σέβεται την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών και να αποδεικνύει στην πράξη ότι επιθυμεί σχέσεις καλής γειτονίας.
Κυπριακό και Χάγη: Το ευρωπαϊκό μήνυμα προς την Άγκυρα
Εξίσου αυστηρή είναι η στάση της Επιτροπής απέναντι στην Τουρκία για το Κυπριακό. Η έκθεση καταδείχνει ότι η επιμονή της Άγκυρας στη λύση δύο κρατών βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με το πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι η μόνη διεθνώς αναγνωρισμένη κρατική οντότητα στο νησί και καλεί την Τουρκία να εξομαλύνει τις σχέσεις της μαζί της. Παράλληλα, ζητεί την ανάκληση των μονομερών ενεργειών στα Βαρώσια και την αποφυγή κινήσεων που ενισχύουν την ένταση και απομακρύνουν την προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών.
Το πλέον ουσιαστικό, ωστόσο, είναι το μήνυμα για την ειρηνική επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών. Η Κομισιόν καλεί την Άγκυρα να δεσμευθεί έμπρακτα υπέρ του διεθνούς δικαίου και, εφόσον δεν καταστεί δυνατή η εξεύρεση λύσης μέσω διαλόγου, να συμφωνήσει στην προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Η έκθεση αναγνωρίζει ότι από το 2023 έχει γίνει σημαντική προσπάθεια επαναπροσέγγισης, με συναντήσεις σε ανώτατο επίπεδο, πολιτικό διάλογο και μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι η αποκλιμάκωση δεν μπορεί να είναι επιφανειακή ούτε να περιορίζεται σε διπλωματικές χειραψίες.
Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι σαφές: οι ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας είναι απαραίτητοι, αλλά η Τουρκία δεν μπορεί να διεκδικεί ευρωπαϊκή προοπτική και ταυτόχρονα να διατηρεί απειλές, αμφισβητήσεις και μονομερείς ενέργειες απέναντι σε κράτη-μέλη της Ένωσης. Η ώρα των διακηρύξεων πρέπει να δώσει τη θέση της στον έμπρακτο σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
www.worldenergynews.gr
