Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, η εκτόξευση των επενδύσεων στην αποθήκευση ενέργειας και η ραγδαία πτώση του κόστους των φωτοβολταϊκών ενισχύουν την παγκόσμια στροφή προς την ηλεκτροδότηση, με στόχο την κάλυψη του 35% έως το 2035
Ο εξηλεκτρισμός θα αποτελέσει το βασικό επίκεντρο της επερχόμενης διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα COP31, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας, από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026.
Η χώρα υποδοχής θα καλέσει τις συμμετέχουσες χώρες να προσυπογράψουν μια εθελοντική δέσμευση για την επίτευξη ηλεκτροδότησης σε ποσοστό 35% σε παγκόσμιο επίπεδο έως το 2035. Μόλις πριν από έναν χρόνο, αυτός ο στόχος ενδεχομένως να φαινόταν υπερβολικά φιλόδοξος.
Ωστόσο, σήμερα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι μια σειρά παραγόντων, μεταξύ των οποίων οι έντονες διακυμάνσεις στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στο Ιράν, σε συνδυασμό με τις τεράστιες εξελίξεις στις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, έχουν φέρει τον στόχο σε «απόσταση βολής».
Το πολύμηνο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση προς τις καθαρές μορφές ενέργειας και τον ρυθμό εξηλεκτρισμού σε ολόκληρο τον κόσμο.
Πριν από την έναρξη της στρατιωτικής επίθεσης των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν, τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου διερχόταν από τα Στενά του Ορμούζ.
Το αιφνίδιο κλείσιμό τους προκάλεσε, επομένως, αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου και ανάγκασε τις χώρες που εισάγουν ενέργεια σε όλο τον κόσμο να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις, ιδιαίτερα εκείνες που θα μπορούσαν να παράγουν και να ελέγχουν στο δικό τους έδαφος.
Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έγιναν το νέο πρόσωπο της ενεργειακής ασφάλειας
«Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια δεν μπορούν να υποβληθούν σε εμπάργκο, να αποκλειστούν ή να διακοπούν από μια ξένη δύναμη», έγραψε σε άρθρο γνώμης στο Fortune, νωρίτερα φέτος, ο David Frykman, γενικός εταίρος (General Partner) της επενδυτικής εταιρείας επιχειρηματικών κεφαλαίων Norrsken, με έδρα τη Στοκχόλμη. «Κάθε τεραβατώρα εγχώριας παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας είναι μία τεραβατώρα που κανένας αντίπαλος δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ως όπλο».
Υπάρχει, όμως, και ένας άλλος, λιγότερο προβεβλημένος παράγοντας που έχει καταστήσει δυνατή αυτή την ταχεία παγκόσμια στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: η άνθηση της αποθήκευσης ενέργειας.
Η αποθήκευση ενέργειας είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση της σταθερότητας των ηλεκτρικών δικτύων, εν μέσω του ταχέως εξηλεκτρισμού και της αυξανόμενης συμμετοχής διαλείπουσων πηγών ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή, στο ενεργειακό μείγμα των χωρών.
Οι σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις στον συγκεκριμένο τομέα τα τελευταία χρόνια έχουν καταστήσει την αποθήκευση ενέργειας με μπαταρίες πιο προσιτή οικονομικά και πιο εύκολα επεκτάσιμη από ποτέ, ακριβώς τη στιγμή που ο κόσμος βιώνει ένα νέο κύμα «ορυκτού πληθωρισμού» (fossilflation).
«Αυτό που πραγματικά έχει αλλάξει τα δεδομένα τα τελευταία δύο χρόνια είναι η ταχεία ανάπτυξη μπαταριών μεγάλης κλίμακας, οι οποίες μπορούν να συγκρατούν ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε αυτή να χρησιμοποιείται καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, εξομαλύνοντας τη ζήτηση και αποφεύγοντας την υπερβολική επιβάρυνση του δικτύου», αναφέρει το Forbes σε δημοσίευμά του τη Δευτέρα.
Το δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους σημειώθηκε η μεγαλύτερη επέκταση αποθήκευσης ενέργειας που έχει καταγραφεί ποτέ στις Ηνωμένες Πολιτείες, με την προσθήκη χωρητικότητας 20,2 GWh, σύμφωνα με έκθεση της Solar Energy Industries Association και της Benchmark Mineral Intelligence. Αυτό ανεβάζει τις συνολικές νέες προσθήκες για το τρέχον έτος στις 30,8 GWh, με την επέκταση να συνεχίζεται.
«Παρότι ο πρόεδρος Trump δεν είναι υποστηρικτής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ή των μπαταριών, η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης ενέργειας σε κλίμακα κοινής ωφέλειας σχεδόν διπλασιάστηκε, φτάνοντας τις 165 GWh από 88 GWh κατά τους πρώτους 18 μήνες της διακυβέρνησής του», αναφέρει στη συνέχεια το δημοσίευμα του Forbes.
«Οι διαχειριστές ηλεκτρικών δικτύων, οι εταιρείες κοινής ωφέλειας και οι κατασκευαστές κέντρων δεδομένων αγοράζουν μπαταρίες όσο πιο γρήγορα μπορούν, προκειμένου να καλύψουν τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και να βελτιώσουν την αξιοπιστία των δικτύων.
Ως αποτέλεσμα, τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες παρείχαν στο δίκτυο περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους από όση είχαν προσφέρει σε ολόκληρο το 2025».
Κατά ειρωνικό τρόπο, παρά τις προσπάθειές του, ο Donald Trump επιβλέπει μία από τις σημαντικότερες περιόδους άνθησης της καθαρής ενέργειας στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς η ηλιακή και η αιολική ενέργεια έχουν πλέον γίνει τόσο φθηνές, ώστε η αποτυχία τους να φαντάζει σχεδόν αδύνατη. Και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι η μοναδική χώρα όπου συμβαίνει αυτό.
Με την υποστήριξη της μαζικής εισροής φθηνών ηλιακών πάνελ και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες από την Κίνα, ακόμη και οι φτωχότερες χώρες του κόσμου βιώνουν επαναστάσεις στον τομέα της καθαρής ενέργειας.
«Ορισμένες χώρες επιτυγχάνουν εντυπωσιακά γρήγορες ενεργειακές μεταβάσεις, προσθέτοντας ηλιακή ενέργεια με τόσο ταχύ ρυθμό, ώστε αυτή έχει καταστεί σημαντική πηγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσα σε λίγα χρόνια - και όχι δεκαετίες», αναφέρει το CNN.
Το Πακιστάν έχει εξελιχθεί στον απρόσμενο πρωταγωνιστή αυτής της τάσης, καθώς οι κάτοικοί του εγκαθιστούν φωτοβολταϊκά συστήματα στις στέγες και μπαταρίες ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη αγορά στον κόσμο.
Αυτό συμβαίνει επειδή τα συγκεκριμένα συστήματα παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια με χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη αξιοπιστία από τις προβληματικές ενεργειακές υποδομές της ίδιας της χώρας.
Επιπλέον, αναδυόμενες οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Βραζιλία, η Χιλή, το Ελ Σαλβαδόρ, το Μαρόκο, η Κένυα και η Ναμίμπια, έχουν ήδη ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες - τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου - στην ενεργειακή τους μετάβαση προς τις καθαρές μορφές ενέργειας.
www.worldenergynews.gr
