Την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας ανέδειξε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, παρουσιάζοντας πέντε βασικούς άξονες παρεμβάσεων που αφορούν το ενεργειακό κόστος, το επιχειρηματικό περιβάλλον, τη χρηματοδότηση, την τεχνολογική αναβάθμιση και την εξωστρέφεια. Παράλληλα, απηύθυνε μήνυμα προς τις επιχειρήσεις να προχωρήσουν σε αυξήσεις αποδοχών, εφόσον έχουν τη δυνατότητα, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση της παραγωγικότητας πρέπει να συνοδεύεται από καλύτερες αμοιβές και ποιοτικότερες θέσεις εργασίας.
Οι σχετικές ανακοινώσεις έγιναν στο πλαίσιο της παρουσίασης του νέου «Δείκτη Διαρθρωτικής Ανταγωνιστικότητας», ο οποίος αποτελεί προϊόν συνεργασίας του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) με την Deloitte. Η μελέτη αξιολογεί την ελληνική οικονομία σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες, συγκρίνοντας τις επιδόσεις της με εκείνες άλλων 23 ευρωπαϊκών χωρών.
Η θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη ανταγωνιστικότητας
Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα εμφανίζει σχετικά καλύτερη εικόνα στους τομείς του ανθρώπινου κεφαλαίου, της τεχνολογίας, των υποδομών και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας. Ειδικότερα, καταλαμβάνει τη 13η θέση στους δείκτες ανθρώπινου κεφαλαίου και δεξιοτήτων, καθώς και τεχνολογίας και καινοτομίας.
Στις υποδομές, τα δίκτυα και τις μεταφορές, όπως και στην εξωστρέφεια και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα, βρίσκεται στη 14η θέση. Αντίθετα, οι επιδόσεις της είναι χαμηλότερες σε κρίσιμους τομείς για την παραγωγική δραστηριότητα, καθώς κατατάσσεται 20ή στην κυκλική οικονομία και την κοινωνική ανθεκτικότητα, 21η στο επιχειρηματικό και ρυθμιστικό περιβάλλον και 23η στην παραγωγικότητα και αποδοτικότητα. Στην τελευταία θέση, την 24η, βρίσκεται στον τομέα του ενεργειακού περιβάλλοντος και της αξιοπιστίας των δικτύων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν ορισμένοι επιμέρους δείκτες, στους οποίους η χώρα καταγράφει αξιοσημείωτες επιδόσεις. Το κόστος εργασίας βρίσκεται στην πρώτη θέση μεταξύ των 24 κρατών, ενώ η ανταγωνιστικότητα των τιμών και της ποιότητας των προϊόντων καταλαμβάνει την πέμπτη θέση.
Στην πρώτη δωδεκάδα περιλαμβάνονται επίσης η δημιουργία τεχνολογίας, γνώσης και διανοητικής ιδιοκτησίας, στην ένατη θέση, η φορολογική ανταγωνιστικότητα, στην 11η, και η αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών μεταφοράς, στη 12η θέση.
Παράλληλα, η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση ως προς το ποσοστό των μεταποιητικών επιχειρήσεων που εισήγαγαν στην αγορά νέα ή ουσιαστικά αναβαθμισμένα προϊόντα. Σημαντική είναι και η επίδοση στην αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής, καθώς ο όγκος της μεταποιητικής δραστηριότητας ενισχύθηκε κατά 16,2% το 2025 σε σύγκριση με το 2021, κατατάσσοντας τη χώρα στην τρίτη θέση της ευρωπαϊκής λίστας.
Σύμφωνα με τον ΣΒΕ, βασικός σκοπός της πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία ενός αξιόπιστου συστήματος μέτρησης, μέσω του οποίου θα καταγράφονται με αντικειμενικό τρόπο τα πλεονεκτήματα και οι αδυναμίες της ελληνικής μεταποίησης. Παράλληλα, θα παρέχεται η δυνατότητα σύγκρισης με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες και συστηματικής παρακολούθησης της προόδου σε βάθος χρόνου.
Η πρόοδος της βιομηχανίας και οι μισθοί
Κατά την τοποθέτησή του, ο Κωστής Χατζηδάκης αναφέρθηκε στην αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής βιομηχανίας τα τελευταία χρόνια, δίνοντας έμφαση στην αύξηση της συμμετοχής της στην οικονομική δραστηριότητα, στις επενδύσεις και στις εξαγωγές.
Όπως ανέφερε, το μερίδιο της βιομηχανίας στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία της οικονομίας αυξήθηκε από 13,8% το 2019 σε 15,8% το 2025, ενώ στον κλάδο δημιουργήθηκαν περισσότερες από 60.000 νέες θέσεις εργασίας. Την ίδια περίοδο, οι εξαγωγές αγαθών ενισχύθηκαν κατά 50%, φτάνοντας τα 48 δισ. ευρώ το 2025.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης απέδωσε την εξέλιξη αυτή τόσο στις επενδυτικές πρωτοβουλίες των επιχειρήσεων και στην προσπάθεια των εργαζομένων όσο και στην οικονομική πολιτική των τελευταίων επτά ετών, η οποία, όπως σημείωσε, στηρίζεται στη δημοσιονομική σταθερότητα, στη φορολογική ελάφρυνση, στην προσέλκυση επενδύσεων και στις μεταρρυθμίσεις.
Αναφορικά με τις αμοιβές, επισήμανε ότι, παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια ενίσχυσης των μισθών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ο μέσος μισθός στην Ελλάδα βρίσκεται στην 17η θέση μεταξύ 27 χωρών, ενώ ο κατώτατος κατατάσσεται στη 13η θέση μεταξύ 22 κρατών.
«Αν οι Έλληνες επιχειρηματίες θέλουν να δώσουν περισσότερα, είναι ελεύθεροι να το κάνουν και τους ενθαρρύνουμε προς αυτή την κατεύθυνση», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το επόμενο διάστημα ο καθορισμός του κατώτατου μισθού θα περνά μέσα από τη διαδικασία της συλλογικής διαπραγμάτευσης και όχι από κυβερνητική απόφαση. Με αυτόν τον τρόπο, όπως εξήγησε, εργαζόμενοι και εργοδότες θα έχουν τη δυνατότητα να συμφωνούν ελεύθερα για τις μισθολογικές αυξήσεις.
Οι πέντε προτεραιότητες της βιομηχανικής πολιτικής
Παρουσιάζοντας το πλαίσιο των κυβερνητικών παρεμβάσεων, ο Κωστής Χατζηδάκης έθεσε ως βασική προϋπόθεση την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας, υποστηρίζοντας ότι η ισχυρή παραγωγική βάση αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας.
Ο πρώτος άξονας αφορά το ενεργειακό κόστος, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Ο ίδιος υπενθύμισε ότι έχουν ήδη δρομολογηθεί μέτρα συνολικού ύψους 500 εκατ. ευρώ για την επόμενη πενταετία, ενώ προστέθηκαν και επιπλέον 95 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν τον προηγούμενο μήνα.
Η κυβέρνηση, όπως ανέφερε, προτίθεται να συνεχίσει τη στήριξη της παραγωγικής δραστηριότητας, λαμβάνοντας υπόψη τους δημοσιονομικούς περιορισμούς και το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο. Στο πλαίσιο αυτό, διεκδικεί μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας, ενώ προωθεί προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας και μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30%.
Ο δεύτερος πυλώνας επικεντρώνεται στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αναφέρθηκε στις φορολογικές μειώσεις, στην απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης και στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, επισημαίνοντας ότι η προσπάθεια θα συνεχιστεί με έμφαση στην επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης και στον χωροταξικό σχεδιασμό.
Όπως υποστήριξε, η εφαρμογή του νέου δικαστικού χάρτη έχει ήδη περιορίσει κατά 50% τον χρόνο έκδοσης αποφάσεων από τα πρωτοδικεία, ενώ στόχος για την επόμενη τετραετία είναι η προσέγγιση του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Παράλληλα, προωθούνται τα Τοπικά και Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, καθώς και νέο θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία των βιομηχανικών πάρκων.
Η χρηματοδότηση των επενδύσεων αποτελεί τον τρίτο άξονα. Ο Κωστής Χατζηδάκης εκτίμησε ότι, παρά τις δυσκολίες των διαπραγματεύσεων για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, η Ελλάδα θα εξακολουθήσει να έχει πρόσβαση σε σημαντικούς κοινοτικούς πόρους.
Παράλληλα, κάλεσε τις επιχειρήσεις να αναπτύξουν στενότερες συνεργασίες με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, προκειμένου να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες χρηματοδότησης από το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε, ωστόσο, στην ανάγκη κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων, σημειώνοντας ότι η εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος και η αναβάθμιση του ελληνικού Χρηματιστηρίου δημιουργούν ευνοϊκότερες συνθήκες πρόσβασης των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση.
Ο τέταρτος άξονας συνδέεται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την τεχνολογική αναβάθμιση και την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων. Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, σχεδιάζονται εξειδικευμένα προγράμματα για την ενσωμάτωση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και συστημάτων βιομηχανικού αυτοματισμού, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, στόχος είναι η στενότερη σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με την παραγωγή, ώστε τα ερευνητικά αποτελέσματα να μετατρέπονται σε εμπορικά προϊόντα και νέες θέσεις εργασίας. Ο κ. Χατζηδάκης αναφέρθηκε επίσης στα φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη, τα οποία προβλέπουν υπεραποσβέσεις έως 315%, καθώς και στην ενίσχυση των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας των πανεπιστημίων. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης και της κατάρτισης μέσα στις ίδιες τις επιχειρήσεις.
Τέλος, η ενίσχυση της εξωστρέφειας αποτελεί τον πέμπτο πυλώνα. Η στρατηγική αυτή προβλέπει τη διεύρυνση τόσο των προϊόντων που εξάγει η Ελλάδα όσο και των διεθνών αγορών στις οποίες δραστηριοποιούνται οι ελληνικές επιχειρήσεις.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αναφέρθηκε στις ευκαιρίες που δημιουργούνται από την ανάπτυξη νέων ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας, δίνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την αμυντική βιομηχανία. Στόχος είναι να διευκολυνθεί η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε ευρωπαϊκές κοινοπραξίες, οι οποίες θα μπορούν να αξιοποιήσουν χρηματοδοτικά εργαλεία όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας και το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.
Κλείνοντας, ο Κωστής Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της ελληνικής βιομηχανίας αποτελεί συλλογική προσπάθεια, στην οποία καθοριστική συμβολή έχουν οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι. Όπως σημείωσε, η περαιτέρω βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για υψηλότερους μισθούς και καλύτερες θέσεις εργασίας.
Οι επισημάνσεις του ΣΒΕ και οι προτάσεις για τη βιομηχανία
Από την πλευρά της, η πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος, Λουκία Σαράντη, τόνισε ότι η δημιουργία του νέου δείκτη αποτελεί μια προσπάθεια αντικειμενικής αποτύπωσης της πραγματικής κατάστασης της ελληνικής βιομηχανίας. Όπως ανέφερε, ο ΣΒΕ επιδίωξε να αναπτύξει για πρώτη φορά μια μεθοδολογία που θα επιτρέπει την ακριβή μέτρηση της ανταγωνιστικότητας και την καταγραφή των επιμέρους παραγόντων που την επηρεάζουν.
Παράλληλα, ανέδειξε ως βασικές προϋποθέσεις για την ενίσχυση του κλάδου τη διαμόρφωση ενός ευνοϊκότερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος, τον εκσυγχρονισμό των παραγωγικών μονάδων και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση.
Η γενική διευθύντρια του Συνδέσμου, Βίκυ Λοΐζου, παρουσίασε τις προτάσεις του φορέα, επισημαίνοντας ότι η ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να ενισχυθεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις. Αντίθετα, απαιτείται μια ενιαία κυβερνητική στρατηγική, στην οποία οι πολιτικές για την ενέργεια, τις επενδύσεις, τη χρηματοδότηση, την τεχνολογία, τις δεξιότητες και τις υποδομές θα λειτουργούν συμπληρωματικά.
Στις βασικές προτεραιότητες που προτείνει ο ΣΒΕ περιλαμβάνονται η εξασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών ενέργειας μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων προμήθειας, η ενίσχυση της αυτοπαραγωγής και της ενεργειακής εξοικονόμησης, καθώς και η αναβάθμιση των δικτύων.
Επιπλέον, ζητείται η δημιουργία αποτελεσματικότερων θεσμών, με σταθερό πλαίσιο αδειοδότησης, καλύτερο συντονισμό των δημόσιων υπηρεσιών και ταχύτερη επίλυση επιχειρηματικών διαφορών. Στο πεδίο των επενδύσεων, ο Σύνδεσμος υπογραμμίζει την ανάγκη σταθερών κινήτρων και χρηματοδοτικών εργαλείων που θα διευκολύνουν τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη των μικρομεσαίων μεταποιητικών επιχειρήσεων.
Παράλληλα, προτείνει τη σύνδεση της εφαρμοσμένης έρευνας με την παραγωγή, την ευρύτερη αξιοποίηση της αυτοματοποίησης και την ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης. Τέλος, δίνει έμφαση στη βελτίωση των μεταφορικών συνδέσεων με τα λιμάνια, στην ανάπτυξη οργανωμένων βιομηχανικών υποδοχέων και στη δημιουργία ισχυρότερων τοπικών δικτύων προμηθευτών, προκειμένου να ενισχυθεί η εξαγωγική δυναμική της ελληνικής περιφέρειας.
www.worldenergynews.gr
