Επιπλέον οικονομικό όφελος της τάξης των 4 δισ. ευρώ θα μπορούσε να αποφέρει η περαιτέρω ολοκλήρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τον Ευρωπαίο Ρυθμιστή ACER, ο οποίος μελέτησε και δημοσίευσε την πρόοδο της ολοκλήρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ.
Σύμφωνα με τον ACER, το διασυνοριακό εμπόριο δημιουργεί οικονομικό πλεόνασμα περίπου 32 δισ. ευρώ κάθε χρόνο μόνο στην αγορά της επόμενης ημέρας. Η περαιτέρω ολοκλήρωση σε όλες τις αγορές θα μπορούσε να αποφέρει τουλάχιστον 4 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον ετησίως.
Όπως επισημαίνεται από τον ACER, οι συναλλαγές επόμενης ημέρας έχουν σε μεγάλο βαθμό μετατοπιστεί σε προϊόντα 15 λεπτών. Εισήχθησαν την 1η Οκτωβρίου 2025 για να αντικατοπτρίζουν καλύτερα τις μεταβαλλόμενες συνθήκες του συστήματος και πλέον αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 90% του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας που διακινείται στην αγορά επόμενης ημέρας.
Επίσης, αυξάνεται το ενδιαφέρον για τον συνδυασμό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με την αποθήκευση. Συγκεκριμένα, τα PPAs συνδυάζουν ολοένα και περισσότερο την παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με την αποθήκευση ενέργειας, υποστηρίζοντας τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αυξάνοντας την ευελιξία.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Η ρευστότητα της αγοράς προθεσμιακών συναλλαγών παραμένει συγκεντρωμένη σε λίγες ζώνες προσφοράς και η εμπορική δραστηριότητα μειώνεται ραγδαία για συμβάσεις ηλεκτρικής ενέργειας που διαπραγματεύονται πέραν του ενός έτους.
Παράλληλα, οι διαφορές τιμών μεταξύ των ζωνών προσφοράς διευρύνονται, αυξάνοντας τη σημασία της διάθεσης επαρκούς μεταφορικής ικανότητας για διαζωνικό εμπόριο.
Η διαθεσιμότητα διαζωνικής χωρητικότητας εξακολουθεί να υστερεί, καθώς η απαίτηση να διατίθεται τουλάχιστον το 70% της δυναμικότητας για διασυνοριακή εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί πλήρως σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι αγορές που λειτουργούν πιο κοντά στον πραγματικό χρόνο, όπως οι ενδοημερήσιες αγορές και οι αγορές εξισορρόπησης, επηρεάζονται ιδιαίτερα από την περιορισμένη πρόσβαση στο διαζωνικό εμπόριο.
Την ίδια ώρα, το κόστος διαχείρισης της συμφόρησης του δικτύου αυξάνεται. Έφτασε τα 5,4 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, από 4,3 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024, με ένα αυξανόμενο μερίδιο να συνδέεται με τον έλεγχο της τάσης μετά το μπλακ-άουτ στην Ιβηρική.
Όπως επισημαίνει ο ACER, η ολοκλήρωση της αγοράς αποφέρει ήδη σαφή οφέλη, αλλά η πλήρης αξία της δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί. Καθώς η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αυξάνεται, το διαζωνικό εμπόριο, ιδιαίτερα κοντά στον πραγματικό χρόνο, θα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη αξία. Η περαιτέρω ολοκλήρωση και η πλήρης εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων, όπως η ελάχιστη απαίτηση 70%, θα αποφέρει σημαντικά οφέλη για τους καταναλωτές τα επόμενα χρόνια.
Πρέπει να σημειωθεί εξάλλου ότι ο ACER έδωσε στη δημοσιότητα την προκαταρκτική έκδοση του EU-Flex. Πρόκειται για ένα μοντέλο αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ανοιχτού κώδικα που αναπτύχθηκε για να αξιολογήσει τις ανάγκες ευελιξίας σε ολόκληρη την ΕΕ.
Η ευελιξία στην ηλεκτρική ενέργεια είναι η ικανότητα του συστήματος να ανταποκρίνεται στις αλλαγές στην προσφορά και τη ζήτηση. Καθώς η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξάνεται και η ηλεκτροδότηση επεκτείνεται σε όλους τους τομείς, η ΕΕ θα χρειαστεί μεγαλύτερη ευελιξία για να διασφαλίσει την ασφάλεια του εφοδιασμού, να ενσωματώσει νέες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να διατηρήσει την ηλεκτρική ενέργεια οικονομικά προσιτή.
Ο ACER έχει αναλάβει την εκτίμηση των αναγκών ευελιξίας σε ολόκληρη την ΕΕ, τον εντοπισμό πιθανών κενών μεταξύ αυτών των αναγκών και της διαθέσιμης ευελιξίας και τη σύσταση δράσεων για την αντιμετώπιση διασυνοριακών ζητημάτων. Η πρώτη αξιολόγηση έχει προγραμματιστεί για τον Ιούλιο του 2027.
Για να υποστηρίξει αυτό το έργο, ο ACER ανέπτυξε το EU-Flex, ένα μοντέλο ανοιχτού κώδικα που προσομοιώνει την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Το μοντέλο παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις προκλήσεις ευελιξίας που αντιμετωπίζει το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ και πώς η διασυνοριακή συνεργασία μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπισή τους.
Κοινοποιώντας το μοντέλο, ο ACER στοχεύει να κάνει την ανάλυσή του πιο διαφανή, επιτρέποντας στα ενδιαφερόμενα μέρη να διερευνήσουν την προτεινόμενη προσέγγιση και να συμβάλουν στην ανάπτυξη του μοντέλου.
Τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν προθεσμία έως τις 17 Δεκεμβρίου να συμμετάσχουν στη διαβούλευση, ενώ στις 17 Νοεμβρίου ο ACER θα πραγματοποιήσει ένα διαδικτυακό σεμινάριο για να παρουσιάσει το μοντέλο, να εξηγήσει τα βασικά χαρακτηριστικά του και να δείξει πώς να το λειτουργήσει.
www.worldenergynews.gr
