Στην αναστολή των εισαγωγών φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν μέσω του Ιράν υποχρεώθηκε να προχωρήσει η Τουρκία, εξαιτίας των αμερικανικών κυρώσεων και της επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Την εξέλιξη αποκάλυψε ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, επισημαίνοντας ότι η εμπλοκή της αμερικανικής Υπηρεσίας Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) κατέστησε αδύνατη την επανεκκίνηση των ενεργειακών ροών.
Όπως εξήγησε ο Τούρκος υπουργός, η διαδικασία επηρεάστηκε από την παρέμβαση της OFAC, ενώ η περαιτέρω κλιμάκωση της αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δημιούργησε πρόσθετα εμπόδια. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι, παρά το γεγονός πως η Τουρκία δεν πραγματοποιούσε πληρωμές προς το Ιράν, η ένταση μεταξύ των δύο χωρών επηρέασε τελικά και τις ενεργειακές μεταφορές μέσω της ιρανικής επικράτειας.
Η Άγκυρα είχε ξεκινήσει να προμηθεύεται φυσικό αέριο από το Τουρκμενιστάν τον Μάρτιο του 2025, βάσει συμφωνίας που προέβλεπε ετήσιες ποσότητες 1,3 δισ. κυβικών μέτρων. Ωστόσο, οι παραδόσεις διακόπηκαν τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, έπειτα από διαφωνίες σχετικά με τις συμφωνημένες ποσότητες και τις τιμές προμήθειας.
Στο επίκεντρο ο ενεργειακός διάδρομος προς την Ευρώπη
Παρά τις δυσκολίες στις εισαγωγές, η Τουρκία εξακολουθεί να βλέπει σημαντικές προοπτικές ενίσχυσης του ρόλου της ως ενεργειακού κόμβου για την ευρωπαϊκή αγορά.
Σύμφωνα με τον Μπαϊρακτάρ, ο αγωγός TANAP (Trans Anatolian Natural Gas Pipeline) διαθέτει επαρκή αδιάθετη μεταφορική δυναμικότητα, η οποία θα μπορούσε να επιτρέψει ακόμη και τον διπλασιασμό των εξαγωγών φυσικού αερίου από την Τουρκία προς την Ευρώπη.
Ο Τούρκος υπουργός υπογράμμισε ότι τα διαθέσιμα αποθέματα του Αζερμπαϊτζάν παρουσιάζουν σταδιακή μείωση, ενώ το Τουρκμενιστάν διαθέτει σημαντικό ενεργειακό δυναμικό, το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την κάλυψη των αυξανόμενων αναγκών τόσο της τουρκικής όσο και της ευρωπαϊκής αγοράς.
Ωστόσο, η αξιοποίηση αυτών των αποθεμάτων προσκρούει σε σημαντικές γεωπολιτικές και τεχνικές δυσκολίες. Ειδικότερα, η προοπτική κατασκευής ενός αγωγού που θα συνδέει απευθείας το Τουρκμενιστάν με το Αζερμπαϊτζάν παραμένει σε εκκρεμότητα, εξαιτίας τεχνικών ζητημάτων αλλά και διαφορών σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Κασπία Θάλασσα.
Στον αέρα η ανανέωση των συμβάσεων με το Ιράν
Την ίδια ώρα, αβεβαιότητα επικρατεί και γύρω από το μέλλον των υφιστάμενων συμφωνιών προμήθειας φυσικού αερίου μεταξύ Τουρκίας και Ιράν. Οι σχετικές συμβάσεις πρόκειται να λήξουν τον Νοέμβριο, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αποσαφηνιστεί εάν η Άγκυρα προτίθεται να προχωρήσει στην ανανέωσή τους.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον ενεργειακό σχεδιασμό της Τουρκίας, καθώς η χώρα επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειάς της, να αξιοποιήσει τις διαθέσιμες υποδομές μεταφοράς και να ενισχύσει τη θέση της ως διαμετακομιστικού κόμβου φυσικού αερίου μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
www.worldenergynews.gr
