Ο καρδιολόγος Ilija Srdanović έχει αναδειχθεί στο διεθνές πρόσωπο της «Φοιτητικής Λίστας» (Student List) της Σερβίας, δεχόμενος τηλεφωνήματα από τον Μακρόν, τον Κόστα και τον Πλένκοβιτς. Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν θα αναλάβει τελικά την ηγεσία της μελλοντικής σερβικής κυβέρνησης.
Τι γνωρίζουμε για την φοιτητική λίστα
Η «Φοιτητική Λίστα» της Σερβίας κερδίζει την αναγνώριση από θεσμικά όργανα και κυβερνήσεις της ΕΕ, και ένα πρόσωπο έχει καταστεί η «βιτρίνα» αυτής της εξωστρέφειας: ένας καρδιολόγος και πανεπιστημιακός καθηγητής, ο οποίος ενδέχεται να γίνει ο νέος ηγέτης της χώρας.
Μέχρι πριν από δύο χρόνια, ο Ilija Srdanović ήταν ένας ελάχιστα γνωστός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Νόβι Σαντ. Σήμερα, αποτελεί το διεθνές πρόσωπο του κινήματος που άλλαξε άρδην το πολιτικό τοπίο της Σερβίας, καθώς και το πρώτο πρόσωπο στο οποίο απευθύνονται οι ξένοι ηγέτες.
«Είχα μια συνομιλία με τον Ilija Srdanović, επικεφαλής της "Φοιτητικής Λίστας" στη Σερβία», έγραψε τη Δευτέρα στο X ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν. «Του εξέφρασα εκ νέου τη φιλία της Γαλλίας προς τη Σερβία, καθώς και την αποφασιστικότητά μας να συνεχίσουμε να τη στηρίζουμε στην ευρωπαϊκή της πορεία».
Ποιος είναι ο Ilija Srdanović
Γεννημένος στο Νόβι Σαντ και μεγαλωμένος στο Βρμπας, εργάζεται από το 1997 στο Ινστιτούτο Καρδιαγγειακών Παθήσεων της Βοϊβοντίνα, στη Σρέμσκα Καμένιτσα, ενώ παράλληλα διδάσκει στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Νόβι Σαντ. Η τραγωδία λειτούργησε ως καταλύτης για μαζικές διαδηλώσεις, καθώς κατέληξε να συμβολίζει τη διαφθορά των δημόσιων θεσμών και τη συγκέντρωση εξουσίας υπό τη διακυβέρνηση του SNS. Ο Σρντάνοβιτς αναδείχθηκε σε δριμύ επικριτή του Βούτσιτς, εστιάζοντας κυρίως στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων από την αστυνομία και στην παρέμβαση στην ακαδημαϊκή αυτονομία.
«Όσοι δεν αντιλαμβάνονται ότι αυτό το ασταμάτητο κύμα είναι παρόν στη σημερινή κοινωνία και αδυνατούν να το κατανοήσουν, δυστυχώς, δεν είναι αντάξιοι της εποχής τους και δεν υπηρετούν αυτή την ιστορική στιγμή», δήλωσε στη σερβική εφημερίδα Nova τον Σεπτέμβριο του 2025.
Πριν από δύο μήνες, τέθηκε επικεφαλής του ψηφοδελτίου των 250 υποψηφίων της «Φοιτητικής Λίστας» (Student List), γεγονός που τον κατέστησε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες δημόσιες προσωπικότητες στη Σερβία.
Όσον αφορά την εξωτερική πολιτική, ο Σρντάνοβιτς έχει επιβεβαιώσει δημόσια τη δέσμευση της «Φοιτητικής Λίστας» για ένταξη στην ΕΕ, καθώς και για την καταπολέμηση της διαφθοράς, τη δικαστική ανεξαρτησία και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης. «Παραμένουμε προσηλωμένοι στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση», δήλωσε στο Radio Free Europe, σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε στις 27 Οκτωβρίου.
Ωστόσο, η «Φοιτητική Λίστα» προέκυψε μέσα από ένα ετερογενές κίνημα, το οποίο περιλαμβάνει απόψεις που κυμαίνονται από τη ριζοσπαστική Αριστερά —όπως εκπροσωπείται από τον κοινωνιολόγο Γιόβο Μπάκιτς— έως πιο συντηρητικές προσωπικότητες. Το κίνημα δεν ενώθηκε βάσει μιας κοινής ιδεολογίας, αλλά μέσω του αιτήματος για αλλαγή και της αντίθεσης στη διακυβέρνηση του SNS.
Η προεκλογική εκστρατεία επικεντρώθηκε αποκλειστικά σε εσωτερικά ζητήματα, δίνοντας ελάχιστη προσοχή στον διεθνή προσανατολισμό της Σερβίας. Έτσι, παρόλο που ο Σρντάνοβιτς έχει ήδη δηλώσει ότι η βελτίωση των σχέσεων με τους γείτονες αποτελεί προτεραιότητα, υπάρχουν τομείς στους οποίους η εξωτερική πολιτική της Σερβίας είναι απίθανο να αλλάξει.
Η εξωτερική πολιτική
Το πιο σημαντικό ζήτημα για τις Βρυξέλλες ενδέχεται να είναι η έλλειψη ευθυγράμμισης με την ΕΕ όσον αφορά τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, καθώς πολλοί Σέρβοι θυμούνται ακόμη πώς οι δυτικές κυρώσεις εναντίον του καθεστώτος του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς έπληξαν τον πληθυσμό.
Σχετικά με το Κοσσυφοπέδιο, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα δήλωσε στο Euronews ότι η «Φοιτητική Λίστα» δεν προτίθεται να συζητήσει το θέμα της αναγνώρισης και ότι «το τροπάριο στο Βελιγράδι δεν πρόκειται να αλλάξει». Ο Σρντάνοβιτς έχει υποστηρίξει ότι ο διάλογος με την Πρίστινα πρέπει να συνεχιστεί, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης των συμφωνιών που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα. Ο Σρντάνοβιτς δεν είναι η μόνη εξέχουσα προσωπικότητα στη «Φοιτητική Λίστα» (Student List), η οποία δεν έχει ακόμη καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με τη δομή της ηγεσίας της και τη σύνθεση της κυβέρνησης. Τις αποφάσεις αυτές θα λάβουν οι εκλεγμένοι βουλευτές του κινήματος.
Το Euronews είναι σε θέση να επιβεβαιώσει ότι ο ίδιος δεν συμμετείχε στην τετραμελή αντιπροσωπεία που συναντήθηκε με τον Επίτροπο Κος στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα — μια συνάντηση που αποτέλεσε την πρώτη επαφή υψηλού επιπέδου μεταξύ της «Φοιτητικής Λίστας» και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η συνάντηση δεν είχε ανακοινωθεί εκ των προτέρων, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να κατονομάσει τα πρόσωπα που συμμετείχαν.
Αυτή η επιφυλακτικότητα αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι τα μέλη της αντιπροσωπείας δεν έχουν ακόμη αναλάβει καθήκοντα βουλευτή, ενώ το παλαιό κατεστημένο —υπό την ηγεσία του Βούτσιτς— παραμένει τυπικά στην εξουσία. Η Δημοκρατική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε τα τελικά αποτελέσματα μόλις την Πέμπτη, ενεργοποιώντας έτσι τις προθεσμίες για τη σύγκκληση του κοινοβουλίου και τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Εδώ και δύο χρόνια, το φοιτητικό κίνημα διατηρεί μια συλλογική δομή λήψης αποφάσεων, χωρίς σαφή ηγέτη, ακολουθώντας μια προσεκτική και στρατηγική επικοινωνιακή προσέγγιση που απέφευγε προσωποποιώντας τον αγώνα.
Άλλα πρόσωπα που αναδεικνύονται
Άλλα πρόσωπα που ενδέχεται να διεκδικήσουν την ηγεσία είναι ο Ντέγιαν Σόσκιτς, πρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας, και ο Ραντομίρ Σαϊσίτς, πανεπιστημιακός καθηγητής. Ο Πρόεδρος του Μαυροβουνίου, Γιάκοβ Μιλάτοβιτς, συνομίλησε και με τους δύο, καθώς και με τον Σρντάνοβιτς.
Σε συνέντευξή του στο «Radio Free Europe», ο Σρντάνοβιτς δήλωσε ότι θα αποδεχόταν μια υποψηφιότητα για τη θέση του πρωθυπουργού, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το κίνημα δεν διαθέτει έναν μοναδικό ηγέτη και ότι οι υποψήφιοι θα επιλεγούν συλλογικά.
Για να το επιτύχει αυτό, θα πρέπει να πείσει ένα κίνημα βάσης —το οποίο στερείται αναγνωρίσιμων ηγετών— ότι είναι το κατάλληλο πρόσωπο για να ηγηθεί της Σερβίας. Δεν είναι ακόμη σαφές αν θα αναδειχθεί σε πολιτικό ηγέτη του κινήματος ή αν θα παραμείνει, προς το παρόν, το πρόσωπο με τη μεγαλύτερη διεθνή αναγνωρισιμότητα εντός αυτού.
www.worldenergynews.gr
