AD
Διεθνή

Οι ΗΠΑ σφίγγουν τον κλοιό γύρω από το Ιράν – Στο στόχαστρο οι χερσαίες και θαλάσσιες οδοί ανεφοδιασμού

Οι ΗΠΑ σφίγγουν τον κλοιό γύρω από το Ιράν – Στο στόχαστρο οι χερσαίες και θαλάσσιες οδοί ανεφοδιασμού
Η Ουάσιγκτον δημιουργεί την ειδική δύναμη «Task Force Iron Gate» για να περιορίσει τις εναλλακτικές διαδρομές μέσω των οποίων η Τεχεράνη προμηθεύεται στρατιωτικό εξοπλισμό και αγαθά παρά τις δυτικές κυρώσεις - Η Κασπία Θάλασσα, η Ρωσία και οι εμπορικές σχέσεις με τις γειτονικές χώρες περιπλέκουν την αμερικανική στρατηγική.
Η αμερικανική προσπάθεια περιορισμού των οικονομικών και στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν περνά σε νέα φάση, καθώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να κλείσει όχι μόνο τις θαλάσσιες, αλλά και τις χερσαίες οδούς ανεφοδιασμού της Τεχεράνης.

Με τη δημιουργία της ειδικής ομάδας Task Force Iron Gate, οι ΗΠΑ στρέφουν την προσοχή τους στα δίκτυα μεταφοράς μέσω της Κασπίας Θάλασσας, της Ρωσίας και των γειτονικών χωρών. Ωστόσο, η γεωγραφία, οι οικονομικές εξαρτήσεις και οι πολιτικές ισορροπίες της περιοχής δημιουργούν σημαντικά εμπόδια, θέτοντας υπό αμφισβήτηση το κατά πόσο η νέα αμερικανική πρωτοβουλία μπορεί να επιφέρει ουσιαστικό πλήγμα στις ιρανικές προμήθειες.

Σύμφωνα με το OilPrice στις 7 Νοεμβρίου, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε τη δημιουργία της ειδικής ομάδας Task Force Iron Gate, μιας εσωτερικής ομάδας που αποτελείται από περίπου 20 πολιτικούς και στρατιωτικούς υπαλλήλους και εδρεύει στην Τάμπα της Φλόριντα.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της CENTCOM, η ομάδα θα συντονίζεται με άλλες υπηρεσίες της αμερικανικής κυβέρνησης, προκειμένου να εμποδίσει το Ιράν να χρησιμοποιεί τα χερσαία σύνορά του και την Κασπία Θάλασσα για τη μεταφορά προηγμένων οπλικών συστημάτων, τεχνολογιών διττής χρήσης, υλικών που υπόκεινται σε κυρώσεις, καθώς και πηγών εσόδων τις οποίες η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει παράνομες.

Η ειδική ομάδα αποσκοπεί στην ενίσχυση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος, σύμφωνα με εκτιμήσεις της CENTCOM, έχει εμποδίσει το Ιράν να εξαγάγει αργό πετρέλαιο αξίας άνω των 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η κίνηση αυτή πραγματοποιείται ενώ το Ιράν εξακολουθεί να εξασφαλίζει στρατιωτικό εξοπλισμό, παρά τις δυτικές κυρώσεις.

Πρόσφατη έρευνα του Reuters διαπίστωσε ότι το Ιράν χρησιμοποίησε ένα δίκτυο υπηρεσιών που συνδέονται με τον στρατό για να εισαγάγει εξοπλισμό, εκρηκτικά και βαρέα φορτηγά αξίας τουλάχιστον 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κατά την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026. Τα αγαθά μεταφέρθηκαν με φορτηγά πλοία που διέσχιζαν την Κασπία από τη Ρωσία, με φορτηγά από την Κεντρική Ασία και με μεταγωγικά αεροσκάφη από την Κίνα.

Αναλυτές που μίλησαν στο RFE/RL εκτιμούν ότι η Task Force Iron Gate θα μπορούσε να βελτιώσει την ανταλλαγή πληροφοριών και να συμβάλει στον εντοπισμό εταιρειών και μεσαζόντων που εμπλέκονται στα δίκτυα προμηθειών του Ιράν.

Ωστόσο, εκφράζουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η πρωτοβουλία μπορεί να περιορίσει ουσιαστικά τη διακίνηση αγαθών χωρίς τη συνεργασία των κυβερνήσεων της περιοχής.


Πληροφορίες, όχι αεροπορικές επιδρομές

Ο Φαρζίν Ναδίμι, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον (The Washington Institute), δήλωσε ότι η ειδική ομάδα φαίνεται να έχει σχεδιαστεί με σκοπό να συντονίσει τις αμερικανικές υπηρεσίες που ήδη παρακολουθούν την εφαρμογή των κυρώσεων και συλλέγουν πληροφορίες για τα δίκτυα προμηθειών.

Ο Ναδίμι δήλωσε στο Radio Farda του RFE/RL ότι οι ναυτικοί περιορισμοί έχουν καταστήσει δυσκολότερη για το Ιράν την προμήθεια υλικών από την Κίνα, τα οποία είναι απαραίτητα για τις αμυντικές του βιομηχανίες, ιδιαίτερα για το πρόγραμμα ανάπτυξης πυραύλων.

Ωστόσο, όπως σημείωσε, οι χερσαίες μεταφορές, οι σιδηρόδρομοι και η ναυσιπλοΐα στην Κασπία μέσω της Ρωσίας θα μπορούσαν να συνεχίσουν να μεταφέρουν ορισμένα εξαρτήματα και εξοπλισμό.

Για παράδειγμα, ηλεκτρονικά εξαρτήματα και εξοπλισμός που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) θα μπορούσαν να μεταφέρονται μέσω ξηράς ή με μικρότερα πλοία, αν και σε μικρότερες ποσότητες και με υψηλότερο κόστος, ανέφερε.

«Τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις θαλάσσιες μεταφορές λόγω της τεράστιας μεταφορικής τους ικανότητας», δήλωσε ο Ναδίμι.

Διευκρίνισε ότι η δημιουργία της ειδικής ομάδας δεν σημαίνει απαραίτητα πως οι ΗΠΑ προτίθενται να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική βία εναντίον οχημάτων ή φορτίων που θεωρείται ότι μεταφέρουν στρατιωτικές προμήθειες.

Ωστόσο, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο μυστικών επιχειρήσεων. Ο Ναχίντ Τζαφάροφ, Αζέρος πολιτικός αναλυτής και πρώην διπλωμάτης, εκτιμά επίσης ότι ο πρακτικός αντίκτυπος της ειδικής ομάδας θα μπορούσε να είναι περιορισμένος.

Όπως δήλωσε, η κύρια λειτουργία της πιθανότατα θα είναι η συλλογή πληροφοριών, ενώ παραμένει αβέβαιο κατά πόσο αυτές οι πληροφορίες θα μπορούν να μετατραπούν σε συγκεκριμένες ενέργειες.

Ο Τζαφάροφ εκτίμησε ότι η πρωτοβουλία θα μπορούσε επίσης να λειτουργήσει ως εργαλείο άσκησης πίεσης της Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη και να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ.

Το RFE/RL επικοινώνησε με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ζητώντας σχόλιο.


Η περίπλοκη εξίσωση της Κασπίας


Η Κασπία Θάλασσα αποτελεί μία από τις δυσκολότερες περιοχές για τις ΗΠΑ όσον αφορά την επιβολή περιορισμών.
 Το Ιράν μοιράζεται την Κασπία με τη Ρωσία, το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν και το Τουρκμενιστάν. Σε αντίθεση με τον Περσικό Κόλπο, η Κασπία είναι μια κλειστή θάλασσα, που περιβάλλεται από αυτές τις πέντε χώρες, γεγονός που στερεί από τις ΗΠΑ την άμεση εδαφική πρόσβαση στην περιοχή.

Ο Αζέρος πολιτικός αναλυτής Αχμάντ Αλίλι, επικεφαλής του Κέντρου Πολιτικής Ανάλυσης του Καυκάσου, δήλωσε ότι η Κασπία έχει εξελιχθεί σε έναν ολοένα και σημαντικότερο μεταφορικό διάδρομο για το Ιράν, μέσω του οποίου διακινούνται εμπορικά αγαθά, ενεργειακά προϊόντα και πρώτες ύλες.

Η συγκεκριμένη διαδρομή έχει επίσης βρεθεί στο επίκεντρο καταγγελιών σύμφωνα με τις οποίες η Ρωσία και το Ιράν τη χρησιμοποιούν για τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού, αν και τέτοιες αποστολές εξακολουθούν να είναι δύσκολο να επαληθευτούν ανεξάρτητα.

Ο Αμίρ Τσαχακί, αναλυτής διεθνών υποθέσεων με έδρα την Ευρώπη, δήλωσε στο Radio Farda ότι η Ουάσιγκτον δεν θα μπορούσε να περιορίσει αποτελεσματικά τις βόρειες οδούς ανεφοδιασμού του Ιράν χωρίς να λάβει υπόψη τη στάση της Μόσχας.

«Είναι αδιανόητο να δεχθούν επίθεση ή να αποτελέσουν στόχο drones τα πλοία που ταξιδεύουν από τη Ρωσία προς το Ιράν. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε άμεσο πόλεμο με τη Ρωσία», δήλωσε.

Ο Τσαχακί ανέφερε ότι αναμένει πως οι ΗΠΑ θα επικεντρωθούν, αντίθετα, στην επέκταση των κυρώσεων εναντίον εταιρειών και επιχειρήσεων εφοδιαστικής αλυσίδας που συνεργάζονται με το Ιράν.

Η σημασία της Κασπίας Θάλασσας έχει αυξηθεί καθώς το Ιράν και η Ρωσία αναπτύσσουν εναλλακτικές εμπορικές και μεταφορικές συνδέσεις, με στόχο να μειώσουν την έκθεσή τους στις δυτικές κυρώσεις.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ο Διεθνής Διάδρομος Μεταφορών Βορρά-Νότου (International North-South Transport Corridor), ένα δίκτυο διαδρομών που συνδέει τις δύο χώρες μέσω του Αζερμπαϊτζάν, της Κασπίας Θάλασσας και της Κεντρικής Ασίας.

Σύμφωνα με την Lloyd's List Intelligence, ο αριθμός των ενεργών πλοίων με ρωσική και ιρανική σημαία που δραστηριοποιούνται στην Κασπία αυξήθηκε κατά 21% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο.

Ωστόσο, η αύξηση του αριθμού των πλοίων δεν συνεπάγεται απαραίτητα αντίστοιχη αύξηση των στρατιωτικών φορτίων.

Η διαδρομή της Κασπίας αντιμετωπίζει επίσης σημαντικούς περιορισμούς στη μεταφορική της ικανότητα, όπως τα ρηχά νερά, οι περιορισμένες λιμενικές υποδομές και τα σημεία συμφόρησης στο σιδηροδρομικό δίκτυο.

Οι ΗΠΑ θα χρειάζονταν επίσης τη συνεργασία των χωρών που συνορεύουν με το Ιράν. Ωστόσο, οι οικονομικές και πολιτικές σχέσεις τους με την Τεχεράνη διαφέρουν σημαντικά.

Το Ιράκ, ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν στις διασυνοριακές συναλλαγές, έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί αμερικανικό αίτημα να κλείσει όλα εκτός από δύο συνοριακά περάσματα με το Ιράν, σύμφωνα με Ιρακινούς αξιωματούχους που επικαλείται το Ynetnews.

Η Βαγδάτη έχει προχωρήσει μόνο στο προσωρινό κλείσιμο ενός ή δύο συνοριακών περασμάτων, ως ένδειξη καλής θέλησης.


Προμήθειες φυσικού αερίου

Το Ιράκ εξαρτάται επίσης από το Ιράν για περισσότερο από το ένα τρίτο των προμηθειών του σε φυσικό αέριο, ενώ οι αξιωματούχοι στη Βαγδάτη φοβούνται ότι ενδέχεται να προκληθούν αναταραχές μεταξύ των δικτύων λαθρεμπορίου και των πολιτοφυλακών που δραστηριοποιούνται κατά μήκος των περίπου 1.600 χιλιομέτρων των συνόρων των δύο χωρών, σύμφωνα με το Ynetnews.

Το Πακιστάν, το οποίο μοιράζεται με το Ιράν σύνορα μήκους περίπου 900 χιλιομέτρων, έχει λάβει μέτρα για τον περιορισμό του διμερούς εμπορίου, αλλά έχει επίσης λόγους να διατηρήσει τις σχέσεις του με την Τεχεράνη.

Στις 16 Οκτωβρίου, το υπουργείο Εμπορίου του Πακιστάν ανακάλεσε την παράταση, που είχε ανακοινωθεί στις 3 Οκτωβρίου, μιας προσωρινής εξαίρεσης από την υποχρέωση προσκόμισης του Ηλεκτρονικού Εντύπου Εισαγωγής (Electronic Import Form – EIF) για τις εισαγωγές από το Ιράν.

Το EIF είναι ένα τραπεζικό έγγραφο που χρησιμοποιείται για την καταγραφή των εισαγωγών και των πληρωμών τους μέσω τραπεζών.

Στις 17 Οκτωβρίου, το Πακιστάν ανέστειλε τις εμπορικές συναλλαγές μέσω δύο σημαντικών συνοριακών περασμάτων με το Ιράν, με αποτέλεσμα περίπου 2.000 φορτηγά να παραμείνουν ακινητοποιημένα και στις δύο πλευρές των συνόρων, σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Κουέτα.

Ωστόσο, Πακιστανός αξιωματούχος δήλωσε στο RFE/RL, ότι το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών συνεχίστηκε ανεπίσημα, παρά την ανάκληση της εξαίρεσης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι έμποροι συνέχισαν να εισάγουν υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (LPG) από το Ιράν, καθώς και άλλα αγαθά, μέσω ανεπίσημων διευθετήσεων.

Το περιστατικό καταδεικνύει ότι οι αλλαγές στα απαιτούμενα έγγραφα εισαγωγών δεν οδηγούν κατ' ανάγκη στην εξάλειψη των διασυνοριακών εμπορικών δικτύων. Παράλληλα, αναδεικνύει τα ισχυρά οικονομικά κίνητρα που έχουν οι τοπικοί έμποροι και οι καταναλωτές για τη συνέχιση της εμπορικής δραστηριότητας.



www.worldenergynews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Δείτε επίσης