Νέα επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει ότι ο αστερίας Crown-of-Thorns, που θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τους κοραλλιογενείς υφάλους, μπορεί υπό συγκεκριμένες συνθήκες να ενισχύει τη βιοποικιλότητα, περιορίζοντας την κυριαρχία των ταχύτερα αναπτυσσόμενων κοραλλιών
Μια αναπάντεχη διάσταση στον ρόλο ενός από τους πιο καταστροφικούς θηρευτές των κοραλλιογενών υφάλων φέρνει στο φως νέα επιστημονική έρευνα του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ (University of Sydney), η οποία δημοσιεύθηκε την 1η Νοεμβρίου 2026 στο Science Daily. Ο αστερίας Crown-of-Thorns (αστερίας του στέμματος των αγκαθιών), γνωστός για την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων κοραλλιών και τις καταστροφικές εξάρσεις του στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο της Αυστραλίας, ενδέχεται, όταν ο πληθυσμός του διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα, να συμβάλλει στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας και στην αύξηση της ποικιλίας των κοραλλιών.
Τα κοράλλια επιβιώνουν από τις επιθέσεις του αστερία
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Ecology and Evolution, εξέτασε τις επιπτώσεις της διατροφικής δραστηριότητας του αστερία στα κοράλλια, με τους ερευνητές να πραγματοποιούν παρατηρήσεις στον ύφαλο One Tree Reef, στην περιοχή του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Υφάλου.
Τα ευρήματα ανέτρεψαν την εικόνα που επικρατούσε για τη δράση του συγκεκριμένου θηρευτή. Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, σχεδόν το 75% των περιστατικών διατροφής που παρατηρήθηκαν άφησαν πίσω τους ζωντανό κοραλλιογενή ιστό. Αυτό σημαίνει ότι ο αστερίας δεν καταστρέφει απαραίτητα ολόκληρες τις αποικίες των κοραλλιών, αλλά καταναλώνει ένα μέρος τους και στη συνέχεια μετακινείται σε άλλη περιοχή.
Η επικεφαλής της έρευνας, δρ Shawna Foo, από τη Σχολή Βιοεπιστημών και Περιβαλλοντικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, εξήγησε ότι στις περιοχές όπου πραγματοποιήθηκαν οι παρατηρήσεις οι αστερίες φαίνεται να καταναλώνουν σχετικά σταθερή ποσότητα κοραλλιών σε κάθε γεύμα, αφήνοντας συχνά ζωντανά τμήματα πίσω τους.
Οι περιοχές μελέτης βρίσκονται σε προστατευμένες θαλάσσιες ζώνες, όπου οι υγιείς πληθυσμοί ψαριών συμβάλλουν στον φυσικό έλεγχο των αστεριών, αποτρέποντας την ανεξέλεγκτη αύξηση του αριθμού τους.
Πώς ο περιορισμένος πληθυσμός τους ενισχύει τη βιοποικιλότητα
Η σημασία της ανακάλυψης βρίσκεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο η διατροφική συμπεριφορά των αστεριών επηρεάζει την ισορροπία μεταξύ διαφορετικών ειδών κοραλλιών. Ορισμένα είδη, όπως τα Acropora, αναπτύσσονται πολύ γρήγορα και μπορούν να κυριαρχήσουν σε μεγάλες εκτάσεις του υφάλου, περιορίζοντας τον διαθέσιμο χώρο για άλλα, βραδύτερα αναπτυσσόμενα είδη.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα κατεστραμμένα τμήματα των ταχύτερα αναπτυσσόμενων κοραλλιών Acroporidae δεν παρουσίασαν αναγέννηση στις περιοχές που είχαν καταναλωθεί από τους αστερίες. Αντίθετα, η ανάπτυξη νέου κοραλλιογενούς ιστού παρατηρήθηκε κυρίως σε είδη όπως τα Montipora και Porites, τα οποία αναπτύσσονται με πιο αργούς ρυθμούς.
Με αυτόν τον τρόπο, οι αστερίες μπορούν να περιορίζουν την κυριαρχία συγκεκριμένων ειδών και να δημιουργούν ευκαιρίες για την επιβίωση και την εξάπλωση άλλων κοραλλιών, ενισχύοντας τελικά τη συνολική βιοποικιλότητα του υφάλου.
Οι επιστήμονες, ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η θετική αυτή λειτουργία εξαρτάται από τη διατήρηση των πληθυσμών του αστερία σε ελεγχόμενα επίπεδα. Από τη δεκαετία του 1960, ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος έχει βιώσει τέσσερις μεγάλες εξάρσεις του συγκεκριμένου είδους, περίπου ανά 15 χρόνια. Όταν οι πληθυσμοί του αυξάνονται ανεξέλεγκτα, η κατανάλωση κοραλλιών μπορεί να οδηγήσει σε εκτεταμένη καταστροφή και να δυσκολέψει σημαντικά την ανάκαμψη του οικοσυστήματος.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η εξάλειψη όλων των αστεριών δεν αποτελεί απαραίτητα την καλύτερη στρατηγική μετά τον περιορισμό μιας έξαρσης. Αντίθετα, η διαχείριση των πληθυσμών τους πρέπει να συνδυάζεται με την προστασία των φυσικών θηρευτών τους, όπως ορισμένα ψάρια των υφάλων και τα γιγάντια τρίτωνια.
Η καθηγήτρια Maria Byrne, συν-συγγραφέας της μελέτης, συνδέει τα αποτελέσματα με τη θεωρία της ενδιάμεσης διαταραχής (Intermediate Disturbance Hypothesis), σύμφωνα με την οποία οι μέτριες και περιοδικές διαταραχές μπορούν να ευνοήσουν την ποικιλότητα ενός οικοσυστήματος, εμποδίζοντας ένα μόνο είδος να κυριαρχήσει.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο αστερίας του στέμματος των αγκαθιών δεν αποτελεί πάντοτε απειλή για τους κοραλλιογενείς υφάλους. Όταν οι πληθυσμοί του παραμένουν σε φυσιολογικά επίπεδα, μπορεί να λειτουργεί ως ένας απρόσμενος ρυθμιστής της οικολογικής ισορροπίας. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απαραίτητα η πλήρης εξάλειψή του, αλλά η αποτροπή των καταστροφικών εξάρσεων που απειλούν την επιβίωση του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Υφάλου.
www.worldenergynews.gr






