Σχετικά Άρθρα
Σύνοδος Κορυφής: Τρίωρη αντιπαράθεση για το κόστος των εκπομπών άνθρακα (Politico) - Νέα σύνοδος στις 16/11
Τα συμπεράσματα των Ευρωπαίων ηγετών για την ενεργειακή κρίση: Απαιτείται επειγόντως απάντηση με στοχευμένα μέτρα
(upd) Ο Αντόνιο Κόστα έχει αναλάβει τον ρόλο του διαμεσολαβητή που επιδιώκει να συνεννοήσει τους Ευρωπαίους ηγέτες και να τους οδηγήσει σε κοινές αποφάσεις. Ωστόσο, όπως σημειώνει το Politico, όλο και πιο συχνά, οι προσπάθειές του πέφτουν στο κενό.
Η Σύνοδος Κορυφής
Στη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών την Πέμπτη, ο Αντόνιο Κόστα δέχθηκε τις πιο έντονες επικρίσεις από τότε που ανέλαβε την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, πριν από σχεδόν δύο χρόνια. Ο Κόστα, ο οποίος είναι σοσιαλιστής σε αντίθεση με τις περισσότερες από τις ισχυρότερες πολιτικές προσωπικότητες της ΕΕ σήμερα, βρέθηκε στο στόχαστρο για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε δύο ξεχωριστές διαπραγματεύσεις: εκείνη για τη συγκράτηση των τιμών της ενέργειας και εκείνη για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, που καλύπτει την επταετία.
Οι κυβερνήσεις περίμεναν ότι, κατά τη διήμερη σύνοδο που επρόκειτο να συνεχιστεί και την Παρασκευή, θα σημειωνόταν πρόοδος και στα δύο ζητήματα. Αντί γι’ αυτό, το αποτέλεσμα ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, ένα αδιέξοδο και, στη χειρότερη, ακόμη μεγαλύτερη διάσταση απόψεων. Οι συζητήσεις κράτησαν 14 ώρες, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
«Όσο περισσότερο παρατείνονται οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό, τόσο μεγαλύτερες δυσκολίες θα αντιμετωπίζουμε», δήλωσε στο Politico ο πρωθυπουργός της Φινλανδίας, Πέτερι Όρπο. «Για αυτό πρέπει να εργαστούμε για να βρούμε μια λύση μέσα στη φετινή χρονιά. Καταλαβαίνω πολύ καλά πόσο δύσκολο είναι. Πρόκειται για μια τεράστια πρόκληση».
Ικανοποιημένη η Aθήνα από όσα αποτυπώθηκαν για την ενέργεια στο κείμενο συμπερασμάτων των 27
Η ανάγκη εξέτασης πρόσθετων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους περιλαμβάνεται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, εξέλιξη που η ελληνική κυβέρνηση αξιολογεί ως θετική για τις θέσεις που έχει διατυπώσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στα συμπεράσματα αποτυπώνεται η ανάγκη εξέτασης πρόσθετων, στοχευμένων και προσωρινών μέτρων, με στόχο την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων από τις πιέσεις που προκαλούν οι υψηλές τιμές της ενέργειας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται, παράλληλα, στην αναφορά στις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς αναγνωρίζεται ότι οι ευρωπαϊκές παρεμβάσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εθνικές ιδιαιτερότητες.
Όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, η διατύπωση των συμπερασμάτων κινείται προς την κατεύθυνση που υποστήριξε ο πρωθυπουργός, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το επόμενο βήμα αφορά την εξέταση συγκεκριμένων παρεμβάσεων, οι οποίες θα είναι προσωρινές και στοχευμένες, ανάλογα με την ένταση των πιέσεων που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η ευρωπαϊκή απάντηση στο ενεργειακό κόστος
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει στα συμπεράσματά του την ανάγκη επείγουσας και συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης στις επιπτώσεις της σημερινής γεωπολιτικής συγκυρίας.
Κατά τη συνεδρίαση της Πέμπτης, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξέτασαν τις συνέπειες για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, την ενεργειακή ασφάλεια και τις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις επιπτώσεις για τους πολίτες, με έμφαση στις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, αλλά και για τη βιομηχανία και την ευρύτερη οικονομία.
Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί συντονισμένη δράση με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, τα οποία θα λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες στα κράτη-μέλη, χωρίς να διακυβεύεται η λειτουργία της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.
Η αναφορά αυτή αφήνει ανοιχτό το πεδίο για την περαιτέρω επεξεργασία συγκεκριμένων μέτρων, χωρίς να προδικάζει το περιεχόμενο ή τη μορφή των παρεμβάσεων που ενδέχεται να υιοθετηθούν.
Το διακύβευμα είναι τεράστιο
Η ΕΕ πιέζεται να αντιμετωπίσει την ακρίβεια και να καταλήξει σε συμφωνία για τον προϋπολογισμό, προτού οι εθνικές εκλογές της επόμενης χρονιάς κάνουν την επίτευξη συμφωνίας ακόμη δυσκολότερη. Οι διαφωνίες μεταξύ των 27 κρατών-μελών γίνονται ακόμη πιο εμφανείς, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προχωρά σε κινήσεις που ευνοούν τη Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία, η ευρωπαϊκή οικονομία δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί την Κίνα και τα εθνικιστικά κόμματα που αντιτίθενται στην ΕΕ πλησιάζουν όλο και περισσότερο στην εξουσία στις μεγαλύτερες πρωτεύουσες της Ευρώπης.
Ο Κόστα, πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, επιλέγεται από τους Ευρωπαίους ηγέτες για να προεδρεύει στις συνόδους κορυφής και να συντονίζει τις συζητήσεις, με στόχο να τους φέρνει σε συμφωνία. Όπως ανέφερε την Πέμπτη το Brussels Playbook, ο Κόστα εισέρχεται σε μια καθοριστική περίοδο της θητείας του, καθώς καλείται να γεφυρώσει μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα τις βαθιές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Σύμφωνα με αξιωματούχους, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα επιδιώξει την ανανέωση της θητείας του για ακόμη δυόμισι χρόνια, όταν αυτή ολοκληρωθεί το επόμενο έτος.
Στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης, το μεγαλύτερο μέρος των συζητήσεων αναλώθηκε στις έντονες διαφωνίες που προέκυψαν γύρω από τη δεύτερη φάση του συστήματος τιμολόγησης των εκπομπών άνθρακα της ΕΕ, γνωστού ως ETS2.
Η αντιπαράθεση για το ETS
Η αντιπαράθεση για το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) - τόσο για το ισχύον σύστημα όσο και για τη δεύτερη φάση του, η οποία έχει ήδη θεσμοθετηθεί και προβλέπει την επιβολή χρέωσης για τις εκπομπές άνθρακα από τη θέρμανση και τις μεταφορές από το 2028 - εξελίχθηκε σε τέτοιο αδιέξοδο, που ο Κόστα αναγκάστηκε να ακυρώσει την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου μετά τη σύνοδο και να μεταθέσει τη συνέχιση των συνομιλιών για μετά το δείπνο. Όπως ανέφεραν τρεις διπλωμάτες της ΕΕ στο Politico, οι συζητήσεις είχαν γίνει «ένα χάος».
Η δυσαρέσκεια δεν περιορίστηκε μόνο στο ζήτημα της ενέργειας. Παρότι οι κυβερνήσεις δεν περίμεναν να σημειωθεί κάποια σημαντική πρόοδος στις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ την Πέμπτη, έχουν αρχίσει πλέον να εκφράζουν προβληματισμό και για τον τρόπο με τον οποίο ο Κόστα χειρίζεται αυτό το θέμα.
Ο Κόστα είναι αποφασισμένος να πετύχει συμφωνία έως το τέλος του έτους. Στο πλαίσιο του ρόλου του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου οφείλει να λειτουργεί ως αμερόληπτος διαμεσολαβητής, διευκολύνοντας την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν κατά πόσο αυτό ισχύει στην πράξη.
Οι τιμές ενέργειας
Οι «27» αναγνώρισαν την επείγουσα ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής απάντησης, όπως είχε ζητήσει η Ελλάδα, χωρίς όμως να συμφωνήσουν σε συγκεκριμένες νέες παρεμβάσεις ή πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία, σύμφωνα με την Καθημερινή.
Την ίδια ώρα, η Σύνοδος Κορυφής συνεχίζεται σήμερα στις Βρυξέλλες με νέα αντιπαράθεση να αναμένεται για το μεταναστευτικό, αυτή τη φορά μεταξύ της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι και του Ισπανού ομολόγου της Πέδρο Σάντσεθ.
Η κρίσιμη παράγραφος 6 των συμπερασμάτων αποτυπώνει τον συμβιβασμό, που επιτεύχθηκε ύστερα από πολύωρες διαπραγματεύσεις.
Οι ηγέτες αναγνωρίζουν δηλαδή, ότι οι εκρηκτικές τιμές ενέργειας και καυσίμων απαιτούν επειγόντως συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των κρατών-μελών και προστατεύοντας την ενιαία αγορά.
Κυρίως, καλούν την Κομισιόν να εξετάσει και να προτείνει, εφόσον χρειάζεται, πρόσθετες βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις, συνυπολογίζοντας τις σημαντικές διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Η συγκεκριμένη διατύπωση ανταποκρίνεται σε βασική επιδίωξη της ελληνικής πλευράς, η οποία θεωρούσε ότι το αρχικό σχέδιο συμπερασμάτων δεν αποτύπωνε επαρκώς τον επείγοντα χαρακτήρα της κρίσης.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε ζητήσει ισχυρότερο ευρωπαϊκό μήνυμα και πρόσθετες παρεμβάσεις για την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη συζήτηση υποστήριξε επίσης την ανάγκη προσωρινής δημοσιονομικής ευελιξίας εντός των υφιστάμενων κανόνων, ώστε μέρος των πρόσθετων εσόδων που δημιουργεί ο υψηλότερος πληθωρισμός να μπορεί να κατευθυνθεί σε στοχευμένη στήριξη.
Η Ιταλία και οι τέσσερις χώρες του Βίσεγκραντ –Ουγγαρία, Πολωνία, Τσεχία και Σλοβακία– άσκησαν πίεση για αναβολή του ETS2, επικαλούμενες την επιβάρυνση των καταναλωτών.
Απέναντί τους βρέθηκαν η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, οι σκανδιναβικές χώρες και η Ολλανδία, που επέμειναν στη διατήρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου για την τιμολόγηση των εκπομπών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η αντιπαράθεση προκάλεσε ιδιαίτερη ένταση μεταξύ του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς και της Τζόρτζια Μελόνι.
Οι διαπραγματεύσεις εκτροχίασαν το πρόγραμμα της Συνόδου, οδηγώντας σε ακύρωση της προγραμματισμένης συνέντευξης Τύπου, χθες το βράδυ.
Πάντως, η Ρώμη δεν εξασφάλισε την αναβολή του ETS2. Οι ηγέτες περιορίστηκαν να ζητήσουν από την Κομισιόν επικαιροποιημένη αξιολόγηση των επιπτώσεών του, ιδίως του σχεδιασμού και των δικλίδων προστασίας του
www.worldenergynews.gr
