Σε αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο ανακτά τις λειτουργικές και επενδυτικές του δαπάνες προχωρά ο ΔΑΠΕΕΠ, προτείνοντας στη ΡΑΑΕΥ ένα νέο σύστημα χρεώσεων που θα επιμερίζει το κόστος στις διαφορετικές κατηγορίες παραγωγών και χρηστών των υπηρεσιών του.
Η σημαντικότερη αλλαγή για την αγορά είναι ότι στο νέο πλαίσιο εντάσσονται ρητά, για πρώτη φορά, και οι αυτοκαταναλωτές ως ξεχωριστή κατηγορία υπόχρεων για την καταβολή τέλους προς τον ΔΑΠΕΕΠ. Η χρέωση θα υπολογίζεται σε ευρώ ανά MWh και, ειδικά για τους αυτοκαταναλωτές, θα εφαρμόζεται όχι στο σύνολο της παραγόμενης ενέργειας αλλά στην πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια που εγχέεται στο δίκτυο.
Η αλλαγή περιλαμβάνεται στην επικαιροποιημένη πρόταση τροποποίησης του Κώδικα ΔΑΠΕΕΠ, την οποία απέστειλε ο Διαχειριστής στη ΡΑΑΕΥ, μετά τις αλλαγές που έφερε η υπουργική απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2026 για την αυτοκατανάλωση. Όπως επισημαίνεται στην επιστολή του ΔΑΠΕΕΠ, η νέα απόφαση τροποποίησε τις συμβατικές σχέσεις των αυτοκαταναλωτών με τον Διαχειριστή και, κατ’ επέκταση, τις κατηγορίες αντισυμβαλλομένων από τις οποίες θα ανακτώνται οι διοικητικές του δαπάνες.
Στο νέο σύστημα οι παραγωγοί και οι αυτοκαταναλωτές χωρίζονται σε επιμέρους κατηγορίες ανάλογα με το συμβατικό καθεστώς στο οποίο υπάγονται. Περιλαμβάνονται μονάδες ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ με PPA, μονάδες με σταθερή τιμή FIT, μονάδες με διαφορική προσαύξηση FIP, αυτοκαταναλωτές με συμβάσεις net billing, καθώς και συγκεκριμένες μονάδες ΣΗΘΥΑ.
Για κάθε κατηγορία ο ΔΑΠΕΕΠ θα πραγματοποιεί ξεχωριστή κοστολογική ανάλυση, λαμβάνοντας υπόψη τις υπηρεσίες και τις δραστηριότητες που παρέχει σε κάθε τύπο σύμβασης. Με βάση την ανάλυση αυτή θα εισηγείται στη ΡΑΑΕΥ διαφορετική μοναδιαία χρέωση σε €/MWh.
Οι χρεώσεις θα εγκρίνονται από τη ΡΑΑΕΥ πριν από την έναρξη κάθε έτους και θα μπορούν να αναθεωρούνται και κατά τη διάρκειά του, εφόσον υπάρξει νέα εισήγηση του Διαχειριστή.
Για την αγορά, πάντως, το κρίσιμο επόμενο βήμα θα είναι ο καθορισμός των πραγματικών μοναδιαίων χρεώσεων σε €/MWh. Από αυτές θα κριθεί εάν οι νέες ρυθμίσεις θα αποτελέσουν μία περιορισμένη διοικητική επιβάρυνση ή ένα υπολογίσιμο πρόσθετο κόστος, κυρίως για τις μονάδες με μεγάλη παραγωγή και υψηλές ποσότητες ενέργειας που εγχέονται στο δίκτυο.
Χρέωση ανά MWh στους παραγωγούς ΑΠΕ
Η μεγάλη αλλαγή για την αγορά ΑΠΕ είναι ότι ο ΔΑΠΕΕΠ θέλει να ανακτά μέρος των λειτουργικών του δαπανών μέσω χρέωσης ανά MWh ηλεκτρικής ενέργειας που εγχέουν οι παραγωγοί. Δεν προβλέπεται μία ενιαία χρέωση για όλους. Θα υπάρχουν διαφορετικές μοναδιαίες χρεώσεις ανά κατηγορία σύμβασης:
- έργα με PPA/ΣΠΗΕ,
- έργα με σταθερή τιμή FIT,
- έργα με διαφορική προσαύξηση FIP,
- αυτοκαταναλωτές/net billing,
- ορισμένες μονάδες ΣΗΘΥΑ.
Ο ΔΑΠΕΕΠ θα κάνει κοστολογική ανάλυση για το πόσο από τις δαπάνες του αντιστοιχεί σε κάθε κατηγορία και θα εισηγείται κάθε χρόνο στη ΡΑΑΕΥ το αντίστοιχο €/MWh. Η ΡΑΑΕΥ θα εγκρίνει τις χρεώσεις πριν από την έναρξη του έτους και θα μπορεί να τις αναθεωρεί και μέσα στη χρονιά.
Ουσιαστικά δημιουργείται ένα ρυθμιζόμενο διοικητικό κόστος ανά παραγόμενη/εγχυόμενη MWh για να χρηματοδοτούνται οι υπηρεσίες που παρέχει ο ΔΑΠΕΕΠ.
Η μηνιαία επιβάρυνση θα υπολογίζεται με βάση την πραγματική ενέργεια που εγχύει η μονάδα και θα συμψηφίζεται κατά την εκκαθάριση του τιμολογίου του παραγωγού από τον ΔΑΠΕΕΠ.
Το ευρύτερο μοντέλο που προτείνεται προβλέπει ότι οι λειτουργικές και επενδυτικές δαπάνες του ΔΑΠΕΕΠ θα ανακτώνται μέσω τελών επί της εγχυθείσας ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο Διαχειριστής θα καταρτίζει κάθε χρόνο προϋπολογισμό στον οποίο θα περιλαμβάνονται οι εύλογες λειτουργικές και επενδυτικές δαπάνες του, αλλά και ένα εύλογο κέρδος. Από το συνολικό ποσό θα αφαιρούνται τα έσοδα που εισπράττει από άλλες δραστηριότητες και τέλη και το υπόλοιπο θα ανακτάται από τις κατηγορίες παραγωγών που υπάγονται στο σύστημα.
Η μηνιαία επιβάρυνση κάθε παραγωγού θα υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας τη μοναδιαία χρέωση της κατηγορίας του με την ενέργεια που πράγματι εγχύθηκε στο δίκτυο τον αντίστοιχο μήνα.
Η χρέωση θα υπολογίζεται από τον ΔΑΠΕΕΠ και θα συμψηφίζεται με τα ποσά που ο Διαχειριστής οφείλει στον παραγωγό κατά την εκκαθάριση του σχετικού τιμολογίου.
Εάν στο τέλος ενός έτους ο Λογαριασμός Λειτουργικών Δαπανών του ΔΑΠΕΕΠ εμφανίσει έλλειμμα, το ποσό θα μπορεί να ανακτηθεί μέσω πρόσθετων χρεώσεων προς τους υπόχρεους παραγωγούς.
Αντίθετα, εάν εμφανιστεί πλεόνασμα, αυτό θα επιστρέφεται στους κατόχους των μονάδων αναλογικά με τις χρεώσεις που είχαν καταβάλει. Ωστόσο, από το ποσό που επιστρέφεται εξαιρείται το εγκεκριμένο εύλογο κέρδος του ΔΑΠΕΕΠ, το οποίο διατηρείται σε κάθε περίπτωση.
Η λογική του συστήματος είναι ουσιαστικά να συνδέσει τα έσοδα του Διαχειριστή με το πραγματικό κόστος των υπηρεσιών που παρέχει στις διαφορετικές κατηγορίες της αγοράς.
Νέα τέλη και στις Εγγυήσεις Προέλευσης
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά τις Εγγυήσεις Προέλευσης.
Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία ξεχωριστού υπολογαριασμού για τα τέλη διαχείρισης του Μητρώου Εγγυήσεων Προέλευσης και καθιερώνει συγκεκριμένες χρεώσεις.
Μεταξύ αυτών προβλέπεται εφάπαξ τέλος για τη δημιουργία και τήρηση λογαριασμού στο Μητρώο, τέλος μεταβίβασης Εγγυήσεων Προέλευσης από έναν λογαριασμό σε άλλον και τέλος ανάκλησης Εγγυήσεων Προέλευσης υπέρ καταναλωτή.
Οι ακριβείς μοναδιαίες χρεώσεις θα καθορίζονται με απόφαση της ΡΑΑΕΥ ύστερα από εισήγηση του ΔΑΠΕΕΠ.
Υπάρχει, πάντως, εξαίρεση για τις Εγγυήσεις Προέλευσης που ανακαλούνται αζημίως μέσω των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας υπέρ των τελικών τους πελατών. Για αυτές δεν θα επιβάλλεται τέλος ανάκλησης.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι αν κάποιος δεν καταβάλει εγκαίρως τα τέλη μεταβίβασης ή ανάκλησης, θα αναστέλλεται προσωρινά η δυνατότητά του να πραγματοποιεί νέες σχετικές συναλλαγές μέχρι την εξόφληση της οφειλής.
Έξι διαφορετικοί υπολογαριασμοί
Στο πλαίσιο της ευρύτερης αναδιάρθρωσης, ο Λογαριασμός Λειτουργικών Δαπανών Λ-Α του ΔΑΠΕΕΠ χωρίζεται πλέον σε έξι επιμέρους υπολογαριασμούς.
Οι υπολογαριασμοί αυτοί θα παρακολουθούν ξεχωριστά τα έσοδα από το τέλος επί της εγχυθείσας ενέργειας, τα τέλη του Μητρώου Εγγυήσεων Προέλευσης, τα τέλη των δημοπρασιών Εγγυήσεων Προέλευσης, τα έσοδα από την εκπροσώπηση παραγωγών στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, τα ανταποδοτικά τέλη για το σύστημα μειωμένων χρεώσεων ΕΤΜΕΑΡ και τα έσοδα που προέρχονται από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται μεγαλύτερη αντιστοίχιση μεταξύ της υπηρεσίας που παρέχει ο ΔΑΠΕΕΠ και της κατηγορίας χρηστών που καλείται να καλύψει το σχετικό κόστος.
Νέος ρόλος του ΔΑΠΕΕΠ για την αυτοκατανάλωση
Η τροποποίηση δεν περιορίζεται μόνο στις χρεώσεις.
Ο ΔΑΠΕΕΠ αποκτά και σαφέστερο ρόλο στην εκπροσώπηση των αυτοκαταναλωτών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Για τους αυτοκαταναλωτές, η βάση χρέωσης δεν θα είναι όλη η παραγωγή αλλά, στις συγκεκριμένες συμβάσεις, η πλεονάζουσα ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο.
Στην περίπτωση των αυτοκαταναλωτών, η πρόταση καλύπτει όσους έχουν συνάψει συμβάσεις αυτοκατανάλωσης με εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, τις αντίστοιχες συμβάσεις ενεργειακών κοινοτήτων και τις συμβάσεις συλλογικής αυτοκατανάλωσης.
Πρόκειται για τις νέες κατηγορίες ΣΕΤΣ (Σύμβαση Αυτοκατανάλωσης με Εικονικό Ταυτοχρονισμένο Συμψηφισμό), ΣΕΤΣΕΚ = Σύμβαση Αυτοκατανάλωσης με Εικονικό Ταυτοχρονισμένο Συμψηφισμό Ενεργειακής Κοινότητας και ΣΕΤΣΣΑ = Σύμβαση Αυτοκατανάλωσης με Εικονικό Ταυτοχρονισμένο Συμψηφισμό για Συλλογική Αυτοκατανάλωση που εντάχθηκαν στον Κώδικα μετά την τελευταία υπουργική απόφαση.
Θα συγκεντρώνει προβλέψεις σχετικά με την παραγόμενη ή την πλεονάζουσα ενέργεια των μονάδων που εκπροσωπεί και θα συμμετέχει για λογαριασμό τους στην Αγορά Επόμενης Ημέρας και, δυνητικά, στην Ενδοημερήσια Αγορά.
Στο πλαίσιο αυτό θα υποβάλλει σωρευτικές εντολές αγοράς και πώλησης στο Χρηματιστήριο Ενέργειας ανάλογα με την προβλεπόμενη παραγωγή και την πλεονάζουσα ενέργεια των μονάδων.
Η συνολική πρόταση σηματοδοτεί έτσι ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης του ΔΑΠΕΕΠ, στο οποίο οι λειτουργικές του δαπάνες συνδέονται πιο άμεσα με τους παραγωγούς και τους χρήστες των υπηρεσιών του.
Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η χρέωση δεν θα υπολογίζεται επί του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγει ο αυτοκαταναλωτής. Ως βάση θα λαμβάνεται η «πλεονάζουσα ενέργεια», δηλαδή η ποσότητα που δεν καταναλώνεται ταυτόχρονα από τον ίδιο και τελικά εγχέεται στο ηλεκτρικό σύστημα.
Με άλλα λόγια, όσο μεγαλύτερη είναι η πλεονάζουσα ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η σχετική χρέωση προς τον ΔΑΠΕΕΠ.Το ακριβές ύψος της χρέωσης δεν καθορίζεται ακόμη στην πρόταση. Θα προκύψει από την κοστολογική ανάλυση του ΔΑΠΕΕΠ και θα εγκριθεί από τη ΡΑΑΕΥ.
www.worldenergynews.gr
