Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στη Γερμανία, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη - Τα αποθέματα της χώρας ανέρχονταν τελευταία σε περίπου 134,9 TWh, αντιστοιχώντας στο 54,5% της συνολικής χωρητικότητας
Η παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα των αποθεμάτων φυσικού αερίου, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο νέας μεγάλης ανόδου των ευρωπαϊκών τιμών τον φετινό χειμώνα. Ήδη οι τιμές βρίσκονται σε υψηλά άνω των τριών ετών, ενώ σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στο Montel δεν αποκλείεται να διπλασιαστούν και να φτάσουν ακόμη και τα 150 ευρώ/MWh.
Ο επικεφαλής αναλυτής του Montel, Tobias Federico, εκτίμησε ότι ακόμη και στην περίπτωση που τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα, το βασικό πρόβλημα θα αφορά περισσότερο το κόστος του φυσικού αερίου παρά την πραγματική έλλειψη ποσοτήτων. Ωστόσο, οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν μεταξύ 100 και 120 ευρώ/MWh κατά το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Η κρίσιμη παράμετρος είναι ο αντίκτυπος του πολέμου με το Ιράν και η συνεχιζόμενη διακοπή της διέλευσης από το Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους για την παγκόσμια αγορά LNG. Η κατάσταση επηρεάζει περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου, εντείνοντας την αβεβαιότητα στις ευρωπαϊκές αγορές.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στη Γερμανία, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Τα αποθέματα της χώρας ανέρχονταν τελευταία σε περίπου 134,9 TWh, αντιστοιχώντας στο 54,5% της συνολικής χωρητικότητας. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί αυτή την εποχή του έτους από την έναρξη των σχετικών καταγραφών το 2011.
Η Γερμανία έχει θέσει ως στόχο να φτάσει περίπου στο 70% πληρότητας έως την 1η Νοεμβρίου. Ωστόσο, ο Sebastian Gulbis, επικεφαλής της συμβουλευτικής εταιρείας Enervis στο Βερολίνο, εκτίμησε ότι, εφόσον οι εισαγωγές συνεχιστούν με τον σημερινό ρυθμό, τα αποθέματα ενδέχεται να φτάσουν μόλις στο 66%. Σε περίπτωση που ο χειμώνας αποδειχθεί ιδιαίτερα ψυχρός, η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει εξαιρετικά πιεστική.
Σημαντικό μέρος της εξίσωσης αποτελεί, πάντως, η αυξημένη δυνατότητα εισαγωγής LNG στη Γερμανία. Η χώρα διαθέτει πλέον νέες εγκαταστάσεις που υποδέχονται σταθερά φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου, προσφέροντας ένα επιπλέον «μαξιλάρι» στην αγορά. Όπως ανέφερε ο Federico, οι αφίξεις LNG έχουν σχεδόν διπλασιαστεί φέτος, φτάνοντας περίπου τις 73 TWh έως τον Ιούλιο, ενώ για το σύνολο του έτους θα μπορούσαν να αγγίξουν τις 140 TWh.
Η ποσότητα αυτή θεωρητικά θα μπορούσε να καλύψει σημαντικό μέρος ενός ενδεχόμενου ελλείμματος κατά την περίοδο Δεκεμβρίου-Μαρτίου. Ωστόσο, ο Gulbis προειδοποίησε ότι οι παραδόσεις LNG απαιτούν συνήθως τρεις έως έξι εβδομάδες, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα άμεσης αντίδρασης σε περίπτωση ξαφνικής αύξησης της ζήτησης λόγω ψυχρών καιρικών συνθηκών.
Σε ένα ακραίο σενάριο, οι τιμές του φυσικού αερίου στη Γερμανία θα μπορούσαν να φτάσουν τα 140-150 ευρώ/MWh κατά το πρώτο τρίμηνο. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει περιορισμό της ζήτησης, ενώ δεν αποκλείεται να απαιτούσε και κυβερνητική παρέμβαση προκειμένου να αποφευχθούν ελλείψεις σε περιφερειακό επίπεδο.
Παράλληλα, οι αναλυτές δεν αποκλείουν την επανάληψη των ακραίων συνθηκών που είχαν καταγραφεί το 2022. Ο Davide Tasinato, αναλυτής της Axpo Italia, χαρακτήρισε τον ευρωπαϊκό στόχο για αποθέματα στο 85% μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου ως κατάλληλο επίπεδο για τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας, προειδοποιώντας ωστόσο ότι σε ένα ιδιαίτερα δυσμενές σενάριο οι τιμές θα μπορούσαν να επιστρέψουν στα επίπεδα του 2022, όταν είχαν ξεπεράσει τα 300 ευρώ/MWh.
Η επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων αποθήκευσης παραμένει, πάντως, αβέβαιη. Τα αποθέματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται περίπου στο 67%, δηλαδή 12 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται μέχρι στιγμής καθησυχαστική, ενώ ο Matteo Melotti, ενεργειακός αναλυτής της ιταλικής Fedabo, εκτιμά ότι η κατάσταση θα παραμείνει διαχειρίσιμη εφόσον τα αποθέματα φτάσουν τουλάχιστον στο 70%.
Οι χώρες της Νότιας Ευρώπης διαθέτουν μεγαλύτερη προστασία απέναντι σε ενδεχόμενες φυσικές ελλείψεις, δεν είναι όμως εξίσου θωρακισμένες απέναντι σε μια απότομη άνοδο των τιμών. Η Ιταλία, για παράδειγμα, διαθέτει αποθέματα που ανέρχονται στο 83,9%, αρκετά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ωστόσο, όπως επισήμανε ο Tasinato, μια σημαντική άνοδος των τιμών στο ολλανδικό TTF θα μεταφερθεί και στην ιταλική αγορά PSV.
Παράλληλα, τα υψηλά ιταλικά αποθέματα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως στήριγμα για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς ποσότητες φυσικού αερίου θα μπορούσαν να κινηθούν προς τον βορρά σε περίπτωση που άλλες αγορές αντιμετωπίσουν πιέσεις στα επίπεδα αποθήκευσής τους. Η διασύνδεση των ευρωπαϊκών αγορών, ωστόσο, περιορίζει σταδιακά το πλεονέκτημα της Ιταλίας, καθώς οι τιμές τείνουν να συγκλίνουν σε περιόδους αυξημένης πίεσης.
Στην Ισπανία, η εικόνα των αποθεμάτων εμφανίζεται πιο θετική, με τα υπόγεια αποθέματα να αναμένεται να προσεγγίσουν το 80% στην έναρξη του χειμώνα, από περίπου 74% σήμερα. Παρά το υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας, οι τιμές αναμένεται να παραμείνουν πάνω από τα 60 ευρώ/MWh κατά την περίοδο Δεκεμβρίου-Μαρτίου, σύμφωνα με τον Nacho Garcia-Lajara της Wood Mackenzie.
Την ίδια ώρα, η αγορά LNG στην Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με πρόσθετες δυσκολίες λόγω των διαδικασιών προμήθειας και της σταδιακής απαγόρευσης των εισαγωγών ρωσικού LNG μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων. Οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για το μεθάνιο αναμένεται να επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση, αυξάνοντας την πολυπλοκότητα των προμηθειών.
Οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη εξάρτηση από την αγορά spot και, κατ’ επέκταση, σε σημαντικά υψηλότερη μεταβλητότητα των τιμών. Αντίστοιχοι κίνδυνοι καταγράφονται και στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στη Ρουμανία, για παράδειγμα, τα αποθέματα βρίσκονται στο 73,1%, μειωμένα κατά 12,5 ποσοστιαίες μονάδες σε ετήσια βάση.
Παρά τις πιέσεις, η Ευρώπη διαθέτει πλέον περισσότερες και πιο ευέλικτες επιλογές προμήθειας LNG, καθώς η προηγούμενη κυριαρχία του ρωσικού αγωγού φυσικού αερίου έχει περιοριστεί σημαντικά. Ωστόσο, η εκτίναξη του συμβολαίου φυσικού αερίου TTF για τον επόμενο μήνα πάνω από τα 75 ευρώ/MWh, σε υψηλό άνω των τριών ετών, αποτυπώνει ήδη τον έντονο προβληματισμό της αγοράς.
www.worldenergynews.gr
