Η ενεργειακή κρίση από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ επιταχύνει τη στροφή στην ηλεκτροδότηση και την καθαρή ενέργεια, καθώς 25 χώρες υιοθετούν νέες πολιτικές για να περιορίσουν την εξάρτησή τους από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο
Η ηλεκτροδότηση έχει γίνει το επίκεντρο των παγκόσμιων συνομιλιών για το κλίμα, καθώς πλησιάζει η COP31.
Διαθέτουμε ήδη τις τεχνολογίες για να απομακρυνθούμε από την άμεση κατανάλωση ορυκτών καυσίμων και να στραφούμε προς την ηλεκτρική ενέργεια στα οχήματά μας, τα σπίτια μας, τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία - πλέον είναι απλώς θέμα κλιμάκωσης αυτών των τεχνολογιών και υλοποίησής τους με πρωτοφανή ρυθμό, με τη στήριξη ισχυρών πολιτικών μέτρων από την παγκόσμια ηγεσία.
Η κεντρική δέσμευση που θα τεθεί στο τραπέζι στην επικείμενη 31η ετήσια διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα, η οποία θα φιλοξενηθεί στην Τουρκία τον Νοέμβριο, θα καλεί τα συμμετέχοντα κράτη να δεσμευτούν ότι θα καλύπτουν το 35% της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης με ηλεκτρική ενέργεια έως το 2035.
Σήμερα, η ηλεκτρική ενέργεια αντιστοιχεί στο 23%. Αν και ο στόχος αυτός είναι φιλόδοξος, οι ηγέτες υποστηρίζουν ότι βρίσκεται σε «απόσταση επίτευξης», εάν οι παγκόσμιοι ηγέτες καταβάλουν στοχευμένη προσπάθεια για την επιτάχυνση των μεταβάσεών τους στην ηλεκτροδότηση.
Και ο παράγοντας που έχει καταστήσει αυτόν τον στόχο εφικτό είναι ίσως ένας απρόσμενος - ο πόλεμος στο Ιράν.
Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν τη στρατιωτική επίθεσή τους κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, το Ιράν απάντησε κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ - μέσω των οποίων διέρχεται καθημερινά το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου - ουσιαστικά μέσα σε μια νύχτα.
Η ξαφνική εξαφάνιση 18 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως από την παγκόσμια αγορά προκάλεσε τεράστιους ενεργειακούς κραδασμούς σε όλο τον κόσμο, και ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες οικονομίες που διαθέτουν περιορισμένα μετρητά και εξαρτώνται από τις εισαγωγές.
Το αποτέλεσμα ήταν ότι ορισμένες από τις αναδυόμενες οικονομίες του κόσμου ανέτρεψαν άρδην τις στρατηγικές τους για την ενεργειακή ασφάλεια, επιταχύνοντας τις μεταβάσεις τους στην καθαρή ενέργεια, ώστε να παρέχουν αξιόπιστες και εγχώριες πηγές ενέργειας και να προστατευθούν από μελλοντικούς παγκόσμιους κραδασμούς στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Από τον Μάρτιο, περίπου 25 χώρες έχουν εισαγάγει διαρθρωτικές πολιτικές για την ενίσχυση της ηλεκτροδότησης, σύμφωνα με το ABC News της Αυστραλίας. Ως αποτέλεσμα, πολλές από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες του κόσμου - ακόμη και ορισμένες από τις φτωχότερες - ξεπερνούν πλέον το πλουσιότερο έθνος του κόσμου όσον αφορά την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας και την ηλεκτροδότηση.
Τα τελευταία αρκετά χρόνια, χώρες όπως η Βραζιλία, η Χιλή, το Ελ Σαλβαδόρ, το Μαρόκο, η Κένυα και η Ναμίμπια έχουν όλες ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες στις αντίστοιχες μεταβάσεις τους στην καθαρή ενέργεια.
Στα τέλη του 2025, το 63% των αναδυόμενων αγορών στην Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική παρήγαγε μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής του ενέργειας από ηλιακή ενέργεια σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με έκθεση του Yale 360.
Εν τω μεταξύ, το Πακιστάν βιώνει μία από τις ταχύτερες μεταβάσεις στην καθαρή ενέργεια στην παγκόσμια ιστορία και, πιθανώς, την ταχύτερη ανάπτυξη δυναμικότητας ηλιακής ενέργειας που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια ξαφνική και κρίσιμη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε παγκοσμίως την ενεργειακή ασφάλεια. «Αυτή η στιγμή απαιτεί προσοχή», ανέφερε το Time Magazine τον Ιούνιο.
«Σε όλες τις ΗΠΑ και παγκοσμίως, το ενδιαφέρον για την καθαρή ενέργεια επιταχύνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην ιστορία, και όχι απαραίτητα εξαιτίας κάποιου επιτεύγματος του κινήματος για την καθαρή ενέργεια από μόνο του. Η κατανόηση του γιατί είναι κρίσιμη».
Ο λόγος είναι απλός. Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο δεν αποτελούν πλέον αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή πηγή ενέργειας για πολλές χώρες, καθώς η γεωπολιτική αναταραχή γίνεται η νέα κανονικότητα στις αγορές ορυκτών καυσίμων.
Αντίθετα, «η αιολική και η ηλιακή ενέργεια δεν μπορούν να υποστούν εμπάργκο, αποκλεισμό ή διακοπή από μια ξένη δύναμη», έγραψε ο David Frykman,
Γενικός Εταίρος του ομίλου επιχειρηματικών κεφαλαίων Norrsken με έδρα τη Στοκχόλμη, σε άρθρο γνώμης για το Fortune στα τέλη Μαρτίου του τρέχοντος έτους. «Κάθε τεραβατώρα εγχώριας παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές είναι μια τεραβατώρα που κανένας αντίπαλος δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ως όπλο».
Επιπλέον, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχουν γίνει, πολύ απλά, υπερβολικά φθηνές για να αποτύχουν.
Αν και όλα αυτά είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικά νέα υπό το ολοένα και πιο επείγον πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής και της ανάγκης για ταχεία παγκόσμια προσαρμογή, αυτή η ξαφνική έκρηξη παραγωγής καθαρής ενέργειας έχει οδηγήσει σε κρίσιμα σημεία συμφόρησης, ιδιαίτερα όσον αφορά τη σύνδεση με το δίκτυο και τις υποδομές μεταφοράς.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προβλέπει ότι έως το 2040 θα χρειαστούν περισσότερα από 80 εκατομμύρια χιλιόμετρα νέων ή αναβαθμισμένων υποδομών δικτύου, γεγονός που ουσιαστικά απαιτεί τον διπλασιασμό της υφιστάμενης δυναμικότητας του παγκόσμιου δικτύου μέσα στα επόμενα 15 χρόνια.
Αυτό έχει ήδη δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα σε οικονομίες όπου η ανάπτυξη αυτών των «αρτηριών της εποχής της καθαρής ενέργειας» δεν έχει συμβαδίσει με την ταχεία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών.
Για παράδειγμα, μεγάλος αριθμός προγραμματισμένων έργων ανανεώσιμης ενέργειας σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ασία - μία από τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ - έχει σταματήσει τα τελευταία χρόνια.
Έκθεση των εταιρειών συμβούλων Bain & Company και Standard Chartered σημειώνει ότι, από το 2021 έως το 2025, μεταξύ 50% και 60% των έργων ανανεώσιμης ενέργειας στο Βιετνάμ, την Ταϊλάνδη και την Ινδονησία ακυρώθηκαν ή καθυστέρησαν.
«Το γεγονός ότι έχουμε πλέον ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών σε επίπεδα-ρεκόρ και ότι έχουμε αριθμούς-ρεκόρ όσον αφορά τις πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων σημαίνει ότι πρέπει να αναπτύξουμε το δίκτυο ταχύτερα», δήλωσε ο Jan Rosenow, καθηγητής ενεργειακής και κλιματικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, στο ABC News. Ωστόσο, «αυτό δεν αποτελεί ένδειξη ότι η μετάβαση αποτυγχάνει», πρόσθεσε. «Μπορούμε να κατασκευάσουμε ένα μεγαλύτερο δίκτυο. Το ερώτημα είναι, πόσο γρήγορα μπορούμε να το κάνουμε;»
www.worldenergynews.gr
