Παρά τις πολυάριθμες ενδείξεις για την ολοένα και πιο επιθετική στάση της Ρωσίας στην Ευρώπη, αρκετοί παρατηρητές εξακολουθούν να θεωρούν εξαιρετικά απίθανο το ενδεχόμενο ο Putin να τολμήσει μια άμεση επίθεση κατά του ΝΑΤΟ
Η πρόσφατη απροειδοποίητη επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα έχει προκαλέσει έντονη σεναριολογία, με πολλούς να τη συνδέουν με την κλιμακούμενη εκστρατεία επιθετικών ενεργειών της Ρωσίας στην Ευρώπη. Αν και δεν έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες για τις συνομιλίες του Ράτκλιφ με Ρώσους αξιωματούχους, αρκετά δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι ταξίδεψε στη ρωσική πρωτεύουσα μεταφέροντας προειδοποίηση προς το Κρεμλίνο να μην επιχειρήσει να δοκιμάσει ευθέως τις αντοχές του ΝΑΤΟ.
Η εκτίμηση αυτή φαίνεται να συμβαδίζει με τις πρόσφατες αμερικανικές αξιολογήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών. Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε στις αρχές Αυγούστου αναφερόταν ότι η Ρωσία θα μπορούσε, ανά πάσα στιγμή μέσα στα επόμενα χρόνια, να επιχειρήσει να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ μέσω μιας περιορισμένης επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους της Συμμαχίας. Παράλληλα, η Γερμανία κατηγόρησε αυτή την εβδομάδα τη Ρωσία ότι βρίσκεται πίσω από την απόπειρα βομβιστικής επίθεσης στο αεροδρόμιο της Λειψίας, καταδεικνύοντας ότι ο σκιώδης πόλεμος που διεξάγει ήδη το Κρεμλίνο στην Ευρώπη έχει λάβει ιδιαίτερα σοβαρές διαστάσεις.
Παρά τις πολυάριθμες ενδείξεις για την ολοένα και πιο επιθετική στάση της Ρωσίας στην Ευρώπη, αρκετοί παρατηρητές εξακολουθούν να θεωρούν εξαιρετικά απίθανο το ενδεχόμενο ο Βλαντίμιρ Πούτιν να τολμήσει μια άμεση επίθεση κατά του ΝΑΤΟ. Βασικό επιχείρημά τους αποτελεί η αποδεδειγμένη δυσκολία των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων να πετύχουν αποφασιστική νίκη στην Ουκρανία, γεγονός που, κατά την άποψή τους, δείχνει ότι η Μόσχα δεν βρίσκεται σε θέση να αναμετρηθεί με μια πολύ μεγαλύτερη και ισχυρότερη συμμαχία.
Η προσέγγιση αυτή δεν είναι λανθασμένη, ωστόσο δεν αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να κινηθεί η Ρωσία. Εάν ο Πούτιν αποφάσιζε να επιτεθεί στο ΝΑΤΟ, ο στόχος του πιθανότατα δεν θα ήταν η στρατιωτική εξουδετέρωση της Συμμαχίας, αλλά η διάσπασή της και η υπονόμευση της αξιοπιστίας της. Παράλληλα, ο Ρώσος πρόεδρος ενδέχεται να θεωρεί ότι η σημερινή εξαιρετικά ασταθής γεωπολιτική συγκυρία δημιουργεί ένα μοναδικό παράθυρο ευκαιρίας για τη Ρωσία, προκειμένου να διασπάσει τη Δύση και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια νίκη στην Ουκρανία.
Από το 2022 και μετά, ο Πούτιν έχει καταστεί γνωστός για την υπερβολική παρουσίαση των επιτυχιών του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα. Γνωρίζει πολύ καλά ότι η Ρωσία δεν θα μπορούσε ρεαλιστικά να επικρατήσει του ΝΑΤΟ σε έναν συμβατικό πόλεμο. Ως εκ τούτου, μια πιθανή ρωσική επίθεση κατά της Συμμαχίας θα μπορούσε να είναι περιορισμένης κλίμακας, με βασικό στόχο να ενισχύσει τις εσωτερικές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών και να αναδείξει την έλλειψη πολιτικής αποφασιστικότητας.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ρωσικές δυνάμεις θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν μια περιορισμένη διασυνοριακή εισβολή σε κάποιο σημείο της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, πιθανώς επικαλούμενες ως πρόσχημα την προστασία ρωσόφωνων ή εθνοτικών Ρώσων. Στη συνέχεια, η Μόσχα θα καλούσε τη Συμμαχία να αντιδράσει. Εάν τα κράτη-μέλη αδυνατούσαν να συμφωνήσουν σε στρατιωτική απάντηση και παρέμεναν ουσιαστικά παραλυμένα από τον φόβο μιας ευρύτερης κλιμάκωσης, όπως έχει συμβεί σε μεγάλο βαθμό στην περίπτωση της Ουκρανίας, η αξιοπιστία της συλλογικής δέσμευσης για την ασφάλεια των μελών της Συμμαχίας θα δεχόταν σοβαρό πλήγμα. Ο Πούτιν θα μπορούσε τότε να αξιοποιήσει αυτή την πρωτοφανή κατάσταση ανασφάλειας, ασκώντας πιέσεις σε μεμονωμένες ευρωπαϊκές χώρες ώστε να εγκαταλείψουν τη στήριξή τους προς την Ουκρανία.
Για πολλούς δυτικούς παρατηρητές, η ιδέα μιας ρωσικής επίθεσης εναντίον του ΝΑΤΟ εξακολουθεί να μοιάζει υπερβολικά απίθανη. Αν όμως εξεταστεί από την οπτική του Πούτιν, το ενδεχόμενο μπορεί να εμφανίζεται πολύ πιο ρεαλιστικό και ανησυχητικό. Ο Ρώσος ηγέτης έχει επενδύσει πολιτικά τα πάντα στην εισβολή στην Ουκρανία, ωστόσο ο στρατός του δεν έχει καταφέρει να πετύχει αποφασιστική διάρρηξη του ουκρανικού μετώπου απέναντι σε έναν αντίπαλο που στηρίζεται από την Ευρώπη. Για να επιτύχει τελικά τη νίκη, επομένως, θα πρέπει να περιορίσει ή να διακόψει αυτή τη γραμμή ευρωπαϊκής υποστήριξης. Η διάσπαση και η απαξίωση του ΝΑΤΟ θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Με βάση την προσωπική του εμπειρία, ο Πούτιν έχει επίσης λόγους να αμφιβάλλει ότι μια ρωσική επίθεση θα προκαλούσε άμεση και αποφασιστική αντίδραση από το ΝΑΤΟ. Αντίθετα, θα μπορούσε να υπολογίζει ότι οι δυτικοί ηγέτες θα περιορίζονταν σε έντονες δηλώσεις καταδίκης και σε μια ανεπαρκή αντίδραση, όπως συνέβη μετά τη ρωσική εισβολή στη Γεωργία το 2008, την κατάληψη της Κριμαίας το 2014 και την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
Επιπλέον, ο Πούτιν ενδέχεται να ενθαρρύνεται από τις ενδείξεις αυξανόμενης δυτικής διχόνοιας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αυτή την περίοδο επικεντρωμένες στο Ιράν, ενώ οι διαφωνίες σχετικά με τη διαχείριση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχουν εντείνει τις ήδη υπάρχουσες εντάσεις μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και των ευρωπαϊκών συμμάχων της Ουάσινγκτον. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αδυναμία επίτευξης ενιαίας στάσης σε μια ενδεχόμενη κρίση δεν αποτελεί δύσκολο σενάριο.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη δεν είναι ακόμη πλήρως προετοιμασμένη να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς σημαντική εξωτερική υποστήριξη. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν σήμερα να καλύψουν το κενό που δημιουργήθηκε από δεκαετίες περιορισμένων επενδύσεων στην άμυνα και έχουν ξεκινήσει μια μεγάλη προσπάθεια επανεξοπλισμού. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να μεταμορφώσει τελικά την αρχιτεκτονική ασφάλειας της ηπείρου, όμως η ολοκλήρωσή της μπορεί να απαιτήσει αρκετά χρόνια. Μέχρι τότε, δημιουργείται ένα παράθυρο ευαλωτότητας που ο Πούτιν θα μπορούσε να επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί.
Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι μια ρωσική επίθεση κατά του ΝΑΤΟ είναι είτε άμεση είτε αναπόφευκτη. Υπό τις σημερινές συνθήκες, ο Πούτιν είναι πολύ πιθανότερο να συνεχίσει την εκστρατεία επιθετικών ενεργειών στη λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» εναντίον ευρωπαϊκών χωρών, ενώ παράλληλα θα επιχειρεί να οδηγήσει την Ουκρανία σε υποταγή μέσω της εντατικοποίησης των βομβαρδισμών.
www.worldenergynews.gr
